الرئيسية / غير مصنف / شهر محمره(خرمشهر کنونی) در دوره حكومت بنی كعب

شهر محمره(خرمشهر کنونی) در دوره حكومت بنی كعب

شهر محمره(خرمشهر کنونی) در دوره حكومت بنی كعب

IMG-20160724-WA0069

شهر محمره ،شهری که بسان گوهری گرانبها درکنار ساحل شط العرب ودرمیان نخلستان های سربه فلک کشیده پنهان است.محمره چون عروسی زیبا درحجله ای از سعف(شاخه نخل) نخل آرمیده وچشم به دور دستها دوخته است .

محمره یعنی سرخ روی اینکه سرخی روی محمره از سرخی آفتابش گرفته شده ویا از سرخی خاک پرخیروبارکتش باشد نمی دانم اما هرکه این نام رابر شهر گذاشته ذوق ادبی وشعری فوق العاده ای داشته است که این نام زیبا وزیبنده را برای شهر برگزیده است .

IMG-20160724-WA0068 IMG-20160724-WA0067 IMG-20160724-WA0066

ویا شاید می دانست که روزی روی این شهر به خون بهترین جوانانش سرخ شود .

 

محمره قدمتی به بلندی  عمر تاریخ بشر دارد واز عصر سومریان تا اکدیان وعیلامیان وبابلیان وآشوریان ومیسانیان وکلدانیان وپس از آن تمدن اسلامی تا برسد به بنی کعب همیشه نام این شهر ذکر شده است، گاهی ارکسا وخاراکس وگاهی بیان ودرزمان بنی کعب محمره نام می گیرد.

محمره شهر سیاسی ،فرهنگی ومذهبی در دروره حکومت بنی کعب واز مهم ترین شهرهاوبنادر استان خوزستان (عربستان قبل از دوره پهلوی)ویکی از مراکز مذهبی دردوره حکومت شیعه ،بنی کعب است.شاید بتوان به جرأت گفت که یکی از حکومت های تاثیر گذار درانتشار مذهب شیعه وحمایت از علمای نجف مانند شیخ عبدالکریم جزایری وامثال ایشان حکومت بنی کعب وشیخ خزعل بوده است.شیخ خزعل وخاندانش موسسین بسیاری از حسینیه های محمره واهواز هستند وبرگزار کننده مراسم مذهبی شبیه خوانی درمحمره واهواز وفلاحیه بودند.

IMG-20160724-WA0065 IMG-20160724-WA0063

IMG-20160724-WA0064

IMG-20160724-WA0061

شیخ خزعل برخلاف تبلیغات دوره پهلوی که درسدد تخریب شخصیب این شیخ برآمده بودندونسبت های ناروا به او زده بودند تا بتوانند از حمایت مردم از شیخ جلوگیری کنند انسانی وارسته واهل فضل وعلم وحافظ قرآن بوده است «حاج جابر توجه وعنایت خاصی به آموزش وپرورش فرزندان خودداشت ،از این رو کلیه امکانات آموزشی را برای آنها فراهم کرد .او شیخ عبدالکریم جزایری را جهت آموزش آنها از نجف به محمره آورد .شیخ خزعل از پنج سالگی درمحضر شیخ عبدالکریم جزایری صرف ونحو وتلاوت وحفظ قرآن مجید، احادیث نبوی وتبار شناسی قبایل عرب را بیاموخت .در پرتو این آموزش ها شیخ خزعل توانست علاوه بر قرائت متون عربی،را به نحوی فصیح وشیوا بیان می کرد .همچنین اوخیلی زود توانست قرآن را حفظ کند »

(قیم ،عبدالنبی ،فرازوفرود شیخ خزعل، ص33)

باتوجه به این مطلب وبسیاری مطالب دیگر تهمت های دوره پهلوی به این شخصیت بی اساس بوده است ،علاوه برآن علامه امینی درکتاب اعیان الشیعه ایشان را یکی از علمای شیعه معرفی می کند.

IMG-20160724-WA0062 IMG-20160724-WA0059 IMG-20160724-WA0060 IMG-20160724-WA0058 IMG-20160724-WA0056

شیخ خزعل اولین مدافع حقوق ملت فلسطین درخاورمیانه است واز بدو تاسیس اسرائيل مخالفت خود را با تاسيس اين رژیم اعلام کرد وعلمای فلسطین را به محمره واهواز دعوت نمود واز سپاه شیخ خزعل سان دیدندومورد پذیرایی وحمایت شیخ خزعل قرار گرفتند همین واقعه ودفاع شجاعانه وصریح از مردم فلسطین باعث شدکه بریطانیا دست به دسیسه تخریب وجه این شخصیت شیعه بزندتا با روی کار آمدن رضا شاه دیگرمخالفی درخاورمیانه نماند به این دلیل آنها به حمایت رضا شاه پرداختندوحکومت شیخ خزعل بن مرداو را که از دوستان وحامیان شهید سیدحسن مدرس بود را دستگیر کرده ودرتهران مدت یازده سال زندانی وپس از آن اورا خفه کردند وخاندان اورا به زور از محمره واهواز به کویت وامارات وقطر وعراق کوچاندندکه هنوز خاندان شیخ خزعل دراین کشورها ساکن هستند.هرچندکه بسیاری از آنها دراهواز ومحمره ودیگر شهرها هنوز زندگی می کنند .

 

«پس از آن شهر محمره به دستور رضا شاه به خرمشهر تغییر یافت،هرچند که دربسیاری از مصادر تاریخی ایران وجهان نام محمره هزاران بار تکرار وثبت شده است.»

 

محمره یکی از بزرگترین مراکز علمی وتجارت دریایی جهان اسلام درتاریخ معاصربوده ،مردم محمره از سرسخت ترین حامیان ومدافعان علمای نجف بودندوهستند.درتاریخ معاصر محمره جایگاه ویژه ای درروابط بین المللی داشته وحکام این شهر روابط حسنه ای باکشورهای  همسایه مسلمان خود داشته اند.

IMG-20160724-WA0057 IMG-20160724-WA0055 IMG-20160724-WA0054

علاوه برهمه اینها محمره یکی از مراکز شعر وادب مردم عرب است،محمره شاعران وادیبان بزرگی را به خوزستان وجهان اسلام ومردم عرب تقدیم نمود ، شعر حسینی محمره در حد خود بی نظیر ومانند است وحسینیه های این شهر مملؤ از شاعران صاحب ذوق وسبک است.

 

بندر محمره از دوره عیلامیان که به اروکسا معروف بود تا دوره میسانیان وسلوکیه که به خاراکس مشهور شد وپس از آن که به بیان تغییر نام داد ودرزمان حکومت بنی کعب که به محمره شهره آفاق شد یکی از مهمترین بنادر جهان بوده که تجارت شرق به غرب وجنوب شرق آسیا تا مصر وآفریقا از این بندر صورت می گرفت .

 

بسیاری ازسیاحان  اروپایی وسفرنامه نویس های  معاصر که گذرشان به محمره وعبادان افتاده در وصف باغ ها وبندرگاهها ومساجد ومراکز علمی وتجارت خانه های آن عاجز مانده اند .دردوره شیخ سلمان کعبی محمره یکی از مهم ترین بنادر وشهرهای خاورمیانه بود وشیخ سلمان کعبی با ساخت انواع کشتی مسافربری وباربری ،ناخدایان محمره ودورق وعبادان وجمبرون وعسلویه وریق ودیگر مناطق ساحلی را به تجارت با هندوچین ومالزی وسنگاپور ودیگر کشورهای جنوب شرق روانه می کرد.

IMG-20160724-WA0052 IMG-20160724-WA0053 IMG-20160724-WA0051 IMG-20160724-WA0050

تجارت دیبای شوشتر ودیگر محصولات شهرهای مجاور از طریق محمره وبنادر آن به سراسر جهان فرستاده می شد به گونه ای که برای بیشتر کشورهای پیشرفته جهان درمحمره کنسول گری ومراکز تجاری وجود داشته است.

 

تجارت کمپانی هند شرقی درمحمره وسرازیر شدن تجار هندی وبریتانیایی وپرتغالی وفرانسوی ودیگر کشورها علاوه بر آزاد بودن تجارت دربندر محمره شکوه وجلال روز افزونی به محمره داده بود.

وجود عقاید مختلف مذهبی وادیان توحیدی از گذشته دور تا به امروز دراین شهر نشان از فرهنگ والای مردم این شهر دارد که باعث شده منداییان،یهودیان، مسیحیان، اشاعره مسلمان ومعتزله وشیعه وسنی حتی سیک های هندی درکنارهم زندگی کنند.

وجود کلیسا ومسجد درکنار هم وهمسایگی مسلمان ومندایی ویهودی ومسیحی نشان پر رفت وآمد بودن این شهر وشکوه گذشته است.

منداییان محمره ویهودیان ومسیحیان ومسلمانان که همگی به زبان عربی سخن می گویند ویک لباس دشداشه وعقال وچفیه می پوشند درکنارهم باعث پیشرفت این شهر بودند زیرا یهودیان ومنداییان شهر محمره صنعتگران زبر دست وماهری بودند وصنایع آنها با کشتی های تجاری مسلمانان ومسیحیان به اقصی نقاط جهان فرستاده می شد.

 

محمره در دوران شیخ سلمان کعبی وسایر شیوخ بنی کعب شکوه خود را آغاز کرد زیرا شیخ سلمان ونوادگانش افرادی مدبر وتاجرپیشه وبه امور مملکت داری وسیاست آشنایی وافری داشتند.

محمره دردوران شیخ خزعل مانند امارات وشهر دبی امروز ویا شاید بتوان گفت که باز امکانات بیشتر وتوان پیشرفت بیشتری داشت چون دبی فقط نفت دارد ومحمره زمین کشاورزی مستعد وآب وهوای خود وسواحل آب شیرین ونفت که همین پتانسیل ها باعث شد که بسیاری چشم طمع به این شهر بدوزند وبه محمره امروز تبدیل شود .

 

 

بندر محمره در زمان شیخ خزعل وبرادش مزعل توانست به جایگاهی برسد که بندر بصره که دردست دولت عثمانی بود وبرای پیشرفت آن تلاش می کرد را پشت سر بگذارد وکم کم بندر بصره به خاطر محمره از رونق افتاد ودرواقع بسیاری از بنادر جنوب چه درخوزستان یا بوشهر وگمبرون ویا درکشورهای خلیجی تا زمانی که محمره رونق داشت هیچ بندرگاهی توان مقابله با موقعیت محمره را نداشت به این دلیل بسیاری از بنادر بعد از تخریب محمره رونق یافته وفرصت عرض اندام یافتند.

 

 

جنگ ایران وعراق محمره را ازبین برد وعلاوه برآن بسیاری از مردم محمره درسراسر ایران وکشورهای خلیجی پراکنده شدند که این پراکندگی جمعیت باعث از رونق افتادن اقتصاد وتجارت محمره شد.

 

امروزه محمره دیگر محمره دوره شیخ خزعل وپس از آن نیست بلکه به جای پیشرفت تبدیل جسمی بی جان ویا نیمه جان شده که امید است درآینده تغیری حاصل آید.

حسین فرج الله (ابوعرفان)شوشتر

 

منابع:

 

1-قیم ،عبدالنبی، فراز وفرود شیخ خزعل،  نشر آمه ،1392

2-پانصدسال تاریخ خوزستان، تالیف احمد کسروی، نشراختران1388

3-قیم ،عبدالنبی ،پانصدسال تاریخ خوزستان ونقد «تاریخ پانصد ساله خوزستان »کسروی

،نشر اختران، تهران1388

 

4-تئودور سترانك، ويليام:حكومت شيخ خزعل بن جابر وسركوب شيخ نشين خوزستان، ترجمه صفا الدين تبرائيان، نشر مطالعات تاريخ معاصرايران، تهران1387

عن مدير الموقع

شاهد أيضاً

الخیانة / سید کاظم القریشي

🔹🔹 سيد كاظم القريشي  الخیانة (قصة قصيرة جداً)   رفع الموظف في منظمة الشهداء عینيه …

اترك تعليقاً