الرئيسية / غير مصنف / آثار آشوری درایران(7): معماری بناهای آشوری/ گردآورنده: حسین فرج الله

آثار آشوری درایران(7): معماری بناهای آشوری/ گردآورنده: حسین فرج الله

آثار آشوری درایران(7):

معماری بناهای آشوری :

گردآورنده: حسین فرج الله

photo_2017-01-14_10-33-04

آشوریان در دوران حکومت 1800ساله خود برخلاف برادران سومری وبابلی خود به جای استفاده از گل ویا آجر پخته گلی از سنگ های مستحکم مرمر ودیگر سنگ های قوی بهره بردنند.
آنها برخلاف بابلی های که از آجرهای لعاب دار ویا خشت گلی ویا آجر پخته,از قطعه های بزرگ سنگ مرمر موصلی بهره بردنند که این باعث شد تا آثار آنها برخلاف دیگر آثار تمدن های عراق تا به امروز مستحکم وزیبا باقی بماند.

همچنین بناهای آشوریان با بناهای سومری نیز اختلاف داشت چون بیشتر بناهای سومری گلی,آجری ویا کلبه های نی (بیت القصب)بودند که به سرعت از بین می رفتند واستحکام لازم رانداشتند به این دلیل بیشتر آثار سومری از بین رفته اند وجزء پی ساختمان چیزی به جا نمانده است….

photo_2017-01-14_10-33-45

آشوریان تحت تاثیر هنر سنگ تراشی تمدن های تدمر وماری سوریه وهمچنین تمدن سباء يمن از سنگ های بزرگ گرانیت ومرمر دربنا بهره بردند که تا آن زمان کمتر کسی از سنگ های بزرگ در بنا استفاده می کرد.هرچند که درمصر ودیگر سرزمین های نام برده شده از این مصالح بهره می بردنند ولی درعراق تا آن دوران رواج نداشت .به این دلیل می توان این پیشرفت را به آشوریان نسبت داد.

photo_2017-01-14_10-32-52

پلان یا طرح نقشه های کاخ های پادشاهان عراق درهربرهه از زمان ودرهر تمدنی با تمدن دیگر مختلف بود مثلا خانه های کوچک وبه شکل خانه های گلی ویا خانه های نی ویا حتی کاخ های یک ویا دو طبقه در دوران سومریان رواج داشت.در دوران بابلیان خانه ها ومعابد به هفت طبقه رسید وبرج هفت طبقه بابل بسیار مشهور ومثال زدنی است که جزء عجايب هفتگانه جهان باستان
است.که این برج های به زقورة وجمع آنها زقورات مشهور بودنند.که به معنای مکان ویا معبد مرتفع وچند طبقع است حتی نام کوه زاگرس برگرفته از این واژه اکدی عراقی است.اما در دوران آشوریان کاخ های مجلل وبزرگ با نقوش حجاری شده بر روی سنگ رواج فوق العاده ای یافت وبرخلاف دوره بابل به جای آجر لعاب دار از سنگ ها بهره بردنند.که این نوع کاخ ها درسوریه شهر تدمر ,دیرالزور,شهرنمرود درعراق ونیز دیگر شهرهای آشوری دیده می شود.
کاخ های آشوری معماری ویژه وخاص خود را داشتند که با دیدن این نوع معماری به راحتی آشوری بودن آن قابل اثبات است.مثلا با دیدن آثار رومی ویا یونانی به راحتی یونانی بودن آن قابل تشخیص است وبرای باستان شناسان تشخیص نوع معماری کار بسیار ساده ای است زیرا درهر برهه از زمان نوع خاصی از مصالح وشکل خاصی از سقف,حالت پنجره,ویا درب های ورودی ویا حتی مقالح به کار رفته وجود داردکه این موارد باعث می شود براحتی زمان بنا ودوره آنرا تشخیص دهند.

photo_2017-01-14_10-32-58

سرزمين آشور به خاطر واقع شدن دربخش شمالی عراق از لحاظ شرایط سخت اقلیمی وکوهستانی بودن,اختلاف فراوانی با بابل دربخش جنوبی بین النهرین داشت.این ناحیه مسکن اقوام سامی نژاد بوده ومی توان گفت که اولین حاکمان آشور خراجگزار امرای اور وبابل بودند پایتخت آشوریان همان شهر آشوربنی بال یا کولبه بود .
آشوری ها درحدود 800قبل از میلاد به اوج اقتدار خود رسیدند وامپراطوری عظیم وقدرتمند خود را تاسیس نمودند همین امر سبب شد که در هنر ومعماری پیشرفت چشمگیری کنند .آشوریان از نظر وضع اجتماعی واخلاقی وعادات ,بازرگانی ,صنعت وکشاورزی,شباهت زیادی به بابل داشتند.درواقع عقیده دینی وخدایانشان وزبان وفرهنگ ونژاد واحدی داشتند.

photo_2017-01-14_10-33-50
آشوریان درزمینه معماری شاهکارهای بزرگی به وجود آوردند .فراوانی سنگ درآشور موجب شد که بناهاى محکم تر از ساختمان های بابل ایجاد شود.در بناهای آشورگذشته از سنگ ,آجر نیز به کار می رفت ,وشهرها را با دیوارهای عریض محصور می کردند ومعابدی چند طبقه می ساختندونیز کاخ هایی زیبا که دارای ساختمان های متعدد بودند به وسیله حیاط هایی از یکدیگر جدا می شدند.

کاخ چند طبقه نا تمام سارگون دوم آشوری که در خورساباد (عراق)ساخته شده است,با نقشه بلند پروازانه ای که دارد,بازتابی ازاطمینان شاهان بزرگ به قدرت همیشه پیروزمند خویش است. این کاخ مساحتی نزدیک به 400هزار متر مربع وبیش از 200حیاط واتاق دارد وشهری که این کاخ مشرف برآن ساخته شده ,روی تپه ای قرار داشت با بلندی تقریبا 15متر ومساحتی نزدیک به یک ونیم کیلومتر مربع شاید کاخ را به این دلیل درسطحی مرتفع ساخته اند که از سطح سیلاب ها بالاتر باشد,ولی همین بلندی باعث می شد که مقر پادشاه در نقطه ای بین خانه های زیر دستان وخدایان واقع شود.

photo_2017-01-14_10-33-19

با آنکه سازندگان کاخ درصدد ایجاد تقارن بوده اند ولی خود کاخ نقشه ای آشفته داردومجموعه ای از اتاق ها وتالارهای چهار گوش رادربرمی گیرد که خوشه وار گرداگرد حیاط های چهارگوش ساخته شده اند.شکل اتاق های دراز وباریک دیوارهای جانبی حکایت از آن داردکه اتاق های گهواره ای خشتی پوشانده شدهبودند واین مفید ترین وعلمی ترین روش مسقف کردنساختمان ها در منطقه ای بودکه نه الوار کافی داشت ونه سنگ های مناسب.

آثار ساختمانی در پشت حیاط اصلی که هر ضلعش به 900متر می رسد .در جنب اقامتگاه پادشاه قرار داشت.سارگون درهمین جا مأموران بیگانه رت رسما در اتاق دراز,بلند وپر تلالؤ خود به حضور می پذیرفت.مهمانان خارجی از یک حیاط بزرگ دیگروارد می شدند از دروازه مر کزی بین مجسمه های غول آسای نگهبان که نزدیک به چهار مترارتفاع داشتند,ومی گذشتند وبه حضور پادشاه تاجدار بار می یافتند.

photo_2017-01-14_10-33-11

از نشانه های معماری آشوری بهره گیری از نمادهای خدایان آشوری درتمام بناها بوده آشوریان در ورودی های اصلی دربار از نماد گاوبالدار ودر تزئين سردر ها وقسمت های بالای ساختمان از نماد گوی بالدر یا مرد بالدار(فروهر)بهره می بردند.از دیگر تزئينات ساختمانی بهره بردن از نقوش تمام ملت های تحت سیطره در بناهاست که درنقوش دیوارهای سنگی می توان تمام ملت های شرق وغرب که زیر سلطه آشوریان بودند را در تصاویر دید.

خدایان اساطیری وحیوانات عظیم الجثه وچهره پادشاهان آشوری با ریش های بلند وتاج های رنگارنگ از دیگر تزئينات کاخ های آشوری است .گل های نیلوفر وانار دور تاج یا بر دیوارها ویا گل های انار در دست پادشاهان از دیگر تزئينات خارق العاده کاخ های آشوریاست.

photo_2017-01-14_10-33-30

دروازه های مستطیلی وسر ستون های گاو ویا اسب بالدار با طولی درحدود 6متر از مرمر سفید یا دیگر سنگ های زینتی با تراشی بسیار ظریف وزیبا ,وهمچنین مللی که با چهره های گوناگون عرش پادشاه آشور را به دوش می کشند ودرمقابل پادشاه ایستاده اند ویا هدایایی را تقدیم می کنند……..

هر چه هست کاخ های تخت جمشید وشوش تمام نمادهای کاخ های آشوری علاوه برآن تمام هنر آشوری وبابلی را درخود جای داده اند تنها چیزی که یافت نمی شود هنر ملت خیالی وساخته غرب است که تلاش می کند با تخیل هویت تاریخی دیگر ملت ها را برای خود مصادره کند…..

photo_2017-01-14_10-33-38

حسین فرج الله (ابوعرفان)

منابع:

زارعی محمد ابراهیم .آشنایی با معماری جهان,نشر فن آوران .تهران ,1389

شارپ,رلف نارمن.فرمان های شاهنشاهاه هخامنشی.نشر پازینه.

رضا غياث أبادى,گوی بالدار,نشر پژوهش های ایران.سال1391

ناردو,دان,امپراطوری آشور,نشرققنوس.سال1381

ساغر,هری,عظمة أشور,نشردار رسلان,سوريه 2011

ماتيوز,راجر,باستان شناسی بین النهرین,نشر دانشگاه هنر اسلامی تبریز,1391

شی یرا,ادوارد,الواح بابل,نشرعلمی فرهنگی.1386

بلک,جرمی,انتونی گرین,فرهنگنامه خدایان بین النهرین.نشرامیر کبیر.1392

لیک,گوندولین,فرهنگ اساطیرشرق باستان.
نشرطهوری,سال1389

والتر هینتس’داریوش وپارس ها.ترجمه عبدالرحمن صدریه.نشر امیرکبیر .تهران.1388

ادامه دارد…

#الحرشة

عن مدير الموقع

شاهد أيضاً

الخیانة / سید کاظم القریشي

🔹🔹 سيد كاظم القريشي  الخیانة (قصة قصيرة جداً)   رفع الموظف في منظمة الشهداء عینيه …