الرئيسية / الثقافة / البيئة / تاریخ المشحوف والقفه \ حسین فرج الله (ابوعرفان)

تاریخ المشحوف والقفه \ حسین فرج الله (ابوعرفان)

تاریخ المشحوف والقفه

حسین فرج الله (ابوعرفان)

images
(المشحوف و قفه : نوعی قایق قابل
استفاده درهورونهرهای کوچک می باشند)

زیبایی وشکوه را فقط در بناهای سربه فلک کشیده وبرج های آسمان خراش نمی توان یافت,بلکه گاهی همه زیبایی وشکوه را می توان در هورهای خوزستان وجنوب عراق یکجا یافت .هور و آب وسرزمینی با نی های سربه فلک کشیده وسبز,ماهی وگاومیش ومردم عرب که بامشحوف از یک سوی هور به سوی دیگر می روند تا ماهی( بنی )شکار کنند هرچند که این ماهی دیگر فقط در یادها وجود دارد.

مردم عرب اهوار از دوره سومریان وعیلامیان تا میسانیان وتا به امروز سبک زندگی سنتی خودرا حفظ نموده اند.زندگی که با بیت القصب ومشحوف وجاموس وسمک بنی وچبایش آمیخته است .

بیت القصب :خانه هایی با شکوه وزیبا که با نی بافته می شوند ودروسط هور ودرمیان جزیره ها ساخته می شوند که اولین نشانه های ساخت این خانه به دوره سومریان باز می گردد یعنی حدود 6000 13718670_1206872262680197_7420516171178081369_nسال پیش ویا بیشتر از آن ,هنوز این خانه ها به سبک سومری ساخته می شوندوهنوز آواز مردان عرب درخفاجیه وحویزه ودورق الفلاحیه هنگام بافت این خانه ها به گوش می رسد.
بیت القصب به همت فرهنگ دوستان ومدافعان تمدن دیرینه مردم عرب ثبت ملی شد .
مشحوف:مشحوف نوعی قایق باریک وبلند وبا سازه ای بسیار ساده وابتدایی است که از 6000سال پیش که اولین بار طرح وشکل آن درالواح سومری ثبت شده تا به امروز تغییر زیادی نکرده ,مشحوف قايقی کوچک باطولی درحدود 4یا4/50متر ویا کمتر ازآن وعرضش به یک متر می رسد این نوع قایق مخصوص مناطق هور است زیرا گونه ای طراحی شده که بتواند درمیان نیزارها به راهی راه خود را بشکافد وبه مسیر خود ادامه دهد.
مشحوف با چوبی بلند به نام” مردی “به جلو رانده می شود که “مردی” با پارو قایق ها متفاوت است چون به علت وجود گیاهان ونی ها قایقران(بلام)توان پارو زدن نداردبه این دلیل از چوب بلندی به نام مردی استفاده می شود که به دلیل عمق کم هور به گل زده می شود وبا فشار قایقران قایق (مشحوف)را به جلو می راند.هرچند درمناطقی از هور که نی وجود ندارد از پارو استفاده می کنند.

E477B17D-11D6-42A6-972D-69501B9FC1DB_w987_r1_s
مشحوف که جمع آن مشاحیف است شکل ها وکاربردهای مختلف دارد.
طراده:طراده نوعی مشحوف تک نفره است وبه حرکت سریع, دربین مردم عرب اهوار معروف است وبه دلیل کوچک بودن به راحتی بین نیزارها حرکت می کند.

الگعده:نوع دیگر مشحوف است که به علت طول وبلندی جلوی آن وتزئنات زیبا مخصوص شیوخ وشخصیت های ثروتمند است که این نوع قایق بزرگ با موتور به جلو رانده می شود که بسیار سریع وباشکوه است.

الشختوره :این نوع مشحوف نیز از نوع مشاحیف بزرگ می باشد که محرک موتوری دارد وبه سرعت درمیان نیزارهای تردد می کند.

درقرن اخیر بسیاری از محققان ونویسندگان اروپایی وآسیایی از مناطق هور بازدید نموده اند وکتابهای فروانی دراین زمینه تدوین شده است ازمهترین کتاب ها درموردمردم عرب اهوار عراق وحویزه وفلاحیه می توان “کتاب العوده الی الاهوار نوشته کافن یانگ وترجمه عربی حسن الجنابی” رانام برد که کاملا به سبک زندگی مردم هور نشین پرداخته وسبک خانه سازی وزندگی آنهارا شرح داده است.13636058_1404945366478842_1509530888_n

مهمترین مصادر معیشت مردم هور پرورش گاومیش است که تامین کننده لبنیات وگوشت مردم شهرمی باشد.
خوراک اصلی مردم هور ماهی وپرندگان آبزی هورهاست که با تغییر شرایط محیطی وخشک شدن هورها این منبع غذایی از بین رفته است.

الگفه:(القفه)گفه قایقی گرد که با بستن چند چوب قوی وبافتن بوریا وحصیرخرما دراطراف آنها وقیر اندود کردن زیر گفه ویا با گرفتن منافذ آن ساخته می شود,” گفه” اولین بادر کتیبه ها وتصاویر آشوری دیده می شود وسربازان آشوری به دلیل سبک بودن گفه آنرا برای عبور از رودخانه ها به کار بردنند که محققان عراقی تاریخ ساخت گفه رابه دوران حضرت نوح منتسب می کنند ومی گویند که کشتی حضرت نوح مانند گفه گردبود تابتواند درمقابل امواج به راحتی بچرخد وغرق نشود هرچند این سخن منقول است وسند تاریخی موثق ندارد ولی از 1000سال قبل ازمیلاد یعنی درحدود 3000سال پیش آثار آشوری وجود گفه را ثابت نموده است.
گفته می شود که واژه گفته برگرفته از زبان سومری اکدی است.سومریان که درهور زندگی می کردند واولین تمدن های عراق را پایه گذاری کردند ممکن است خود ابداع کننده گفه ومشحوف باشند.
درعراق قدیم ,محمره ودورق , گفه رابرای حمل وفروش میوه وسبزیجات به کار می بردند ومانند زنبیل بزرگ شناور برآب عمل می کرد. مردم محمره درقدیم الزمان نیز از این وسیله برای فروش محصولات خود بهره می بردند ودر نهرهایی که میان کوچه ها وخیابانها کشیده شده اند ترددمی کردندتا بتوانند میوه وسبزیجات خود را درخانه های مردم عرضه کنند.

عرب الاهوار(المعدان) از قدیم ترین ساکنان این سرزمین های زیبای آبی هستند که درالواح سومر وبابل ونیز درتمدن میسانیان به وجود آنها اشاره شده است .عرب الاهوار دارای فرهنگ خاص خود وسنت ها واعیاد مربوط به خود هستند که باتوجه به شرایط محیطی بادیگر مردم متفاوتند.
شعر و ادبیات و شجاعت و کرامت از ویژگی های مشترک ملت عرب است که دربین مردم اهوار پررنگ تر می باشد.images (4)

(خشک کردن اهوار باعث از بین رفتن محیط زندگی مردم عرب هورشده که از سوی همه دوستداران محیط زیست محکوم می شود ولی متاسفانه از 2میلیون هکتار هور تبدیل به 70هزار هکتار شده که این سرزمین خسک شده باعث آلودگی هوا وازبین رفتن محیط زندگی ومعیشت مردم شده است).

منبع:
العوده الی الهوار .کافن یونگ.ترجمه دکتر حسن الجنابی,نشر دارالمهدی للثقافة والنشر

عن مدير الموقع

شاهد أيضاً

الخیانة / سید کاظم القریشي

🔹🔹 سيد كاظم القريشي  الخیانة (قصة قصيرة جداً)   رفع الموظف في منظمة الشهداء عینيه …