الرئيسية / التاريخ / «معنا وریشه کلمه بشت»(2) /حسین فرج الله

«معنا وریشه کلمه بشت»(2) /حسین فرج الله

«معنا وریشه کلمه بشت»(2)

(انواع «بشت»در گذر تاریخ )

حسین فرج الله

پوشش ولباس پس از خورد وخوراک اولین نیازهای انسان اولیه بر روی کره زمین بود ،انسان پس از آنکه بر کره زمین پا گذاشت شروع به جمع آوری خوراکی های اطراف خود کرد ،سپس شکار ماهی وحیوانات را به برنامه غذایی خود افزود ، تا این دوران مهترین لباس انسان پوست حیوانات اهلی ووحشی است ، در تمدن سومر مردم را با دامنهایی از پوست گوسفند به تصویر می کشند یعنی تا حدود هزاره چهارم پیش از میلاد هنوز لباس های انسان پوست حیوانات بوده اما کم کم انسان ریسندگی را شاید ازطبیعت می آموزد واز پشم گوسفندان لباس پشمی زمخت می بافد ، کارگاههایی در شوش یافت شد که به بافت پارچه مشغول بوده در این کارگاهها انواع پارچه وزیر انداز بافته می شد وبه هزاره سوم پیش از میلاد باز می گردند.در همين دوره اولين تصاوير بشت در سنگ نگاره های سومری وپس از آن سباء وساير سرزمين ها ديده شد.

«بشت» همان بالاپوش مردم عرب است که قدمتی بسیار دیرینه دارد ودر نقوش سومری وبابلی وتمدن های سباءسرزمين يمن ديده می شود ،بشت از دوره اکدیان وسومریان در میان مردم عرب انتشار یافت یعنی چیزی در حدود 3000قبل از میلاد یعنی  5000سال پیش  وتا کنون هنوز استفاده می شود، در سنگ نگاره های سومری وبابلی به بزرگان وصاحب منصبانی برمی خوریم که بشت پوشیده ودر مقابل حاکم ویا ملکه ایستاده اند،  واین نشان از جایگاه ویژه این شخصیت هاست یعنی همان تعبیر صاحب جلالت وجایگاه می تواند همان مصداق درست این تصویر باشد.

«بشت» از «وبر »(موی شتر)و پشم گوسفندان و«جنب »(نوعی کتان در روستاهای اطراف شوش وشوشتر کاشته می شد ،وپس ازخشک شدن پوست گیاه پس از خیس شدن  کنده می شود وبه شکل موهای خیلی ظریف وابریشمی تبدیل می شود پس از آن این موها به هم بافته می شوند ونخی ظریف از آنها به دست می آید این نخ را می بافند واز آن بشت جنبی را می بافند).

هنرمندان بشت باف موی شتر ویا پشم را به نخ باریک تبدیل می کنند و سوراخی را در ناخن خود ایجاد می کنند ونخ باریک را از سوراخ ناخن می گذرانند تا یکنواخت ویک اندازه باشد.نخ های به دست آمده از موی شتر ویا پشم گوسفند را پس ازریسیدن به شکل تکه پارچه ظریف وبلندی می بافنددستگاه بافت پارچه بشت شبیه دستگاه جایم بافی است با این تفاوت که این دستکاه بافت ظریف تری دارد.پس از آنکه بافت پارچه به پایان رسید ،اندازه گیری ازشخص صورت می گیرد وبه اندازه اندام زن یا مردم پارچه بشت بریده می شود وکار دوخت با دست آغاز می شود پس از آنکه بشت دست دوز شد واندازه دقیق آن مشخص شد آخرین کار حاشیه دوزی بشت است که این کار سلیقه ای است برخی حاشیه دوزی را همرنگ بشت می خواهند به این خاطر از نخ همان بشت برای حاشیه دوزی استفاده می شود که حاشیه شبیه وهمرنگ بشت باشد وبرخی نیزحاشیه های طلایی یا نقره ای را می پسندند پس هنرمند برای حاشیه از نخ های طلایی ونقره ای براق استفاده می کند.

برروی بشت مردم عرب ،چند نوع حاشیه دوزی  انجام می شود که عبارتند از :ابوالهیله، ابو المسمار، چاسبی(که این نوع بشت منتسب به دوره آل بو کاسب از حاکمان محلی اهواز می باشد) .از انواع بشت می توان به بشتی که دردورق (شادگان) بافته می شدو از بهترین انواع بشت عربی است،اشاره کرد که به بشت دورقی معروف است.

«بشت در بین مردم عرب فقط یک لباس یا بلا پوش  نیست بلکه هویت تاریخی این ملت را در بر می گیرد »

بشت ابوالهیله به دو شکل بافته می شود که ابو هیلتين(یعنی دارای دو لوزی کوچک که مردم عرب این لوزی ها را هیله می گویند ) وابو اربع هيلات(یعنی دارای چهار لوزی کوچک ) می باشد .هیله درواقع همان مثلث ها ولوزی های منظمی هستند که با دست زنان  هنرمند عرب برروی بشت دست دوزی می شود . نوع دیگر بشت چاسبی نام داردوحاشیه دوزی آن به رنگ طلایی روشن وبراق می باشدکه پوشش شیوخ وبزرگان عرب است،بشت بافی وعبا دوزی در میان مردم اهوازی تاریخی دیرینه دارد،

بشت انواع بلند وکوتاه دارد وهمچنین نوع زمستانی آنرا عباء يا خاچیه می نامند ، بشت نوع ظریف وتابستانی است ونوع زخیم آن در مناطق سردسیر سرزمین های عربی وفصل زمستان  به کار می رود.

مردم شامات بشت را «مشلاح» می نامند ولی سایر مردم عرب آنرا بشت می نامندکه واژه ای اکدی یعنی عربی باستانی است.

همچنین بشت نوع زنانه ومردانه دارد ،نوع زنانه از نظر دوخت با نوع مردانه تفاوتی نمی کند تنها تفاوت در حاشیه دوزی آنهاست معمولا نوع زنانه تزیینات بیشتری نسبت به مردانه دارد وحاشیه دوزی آن تا پایین بشت صورت می گیرد ولی نوع مردانه معمولا تا کمی پایین تر از آستین حاشیه دوزی می شود وبقییه آن فقط لبه دوزی می گردد….

 

ادامه دارد……

#الحرشة

عن مدير الموقع

شاهد أيضاً

عبادان تحتفي بالرواية: كتابةً وترجمةً وقراءةً

عبادان تحتفي بالرواية: كتابةً وترجمةً وقراءةً تقرير أقامت مؤسسة “هنرپردازان” الثقافية بإدراة السيدة هدى كريمي، …