الرئيسية / التاريخ / پرسش و پاسخ(3) /حسين فرج الله

پرسش و پاسخ(3) /حسين فرج الله

پرسش و پاسخ(3)

حسين فرج الله

 

آيا مردم عرب اهوازى وعربهای که جنوب غرب ایران هستند مهاجرند ياساكنان اصلي اين سرزمينند؟؟

(این سؤال فراوان پرسیده می شود وصرفا سؤالی تاریخی است وپاسخ اینجانب نیزصرفا تاریخی است )

ابتدا لازم است مفهوم عرب شرح داده شود تا با شناخت این واژه ومفهوم مابقی بحث قابل فهم ودرک باشد ، عرب وعرب بودن نژاد نیست ، بلکه طبق تقسیمات تاریخی ونسب شناسی سام وحام ویافث ودیگر تقسیمات را می توان تقسیمات نژادی دانست ، هرچند که این تقسیمات را تاریخ نگاران جدید نمی پذیرند وآنها را تقسیمات توراتی می نامند در واقع مفهوم نژاد در دنیای امروز قابل پذیرش نیست وجای بحث فراوان دارد، وهمچنین تقسیمات عدنانی وقحطانی باز تقسیماتی روایی واز نظر تاریخی کاملا قابل پذیرش نیستند وبسیاری از تاریخ نگاران عرب این تقسیمات را رد می کنند زیرا آنها عقیده دارند این تقسیمات مربوط به مردم بدوی وعشایر است که انتساب به قبایل را جزءافتخارات ومهم ترین عامل اتصال آنها به قبیله است ،همچنین دانشمندان عرب این تقسیمات را شامل شهرنشینان نمی دانند ومی گویند این تقسیمات ناقصی می باشند .(هرچند این تقسیمات در علوم دیگر قابل پذیرش واطمینان است اما باستان شناسان آنها راسند موثق نمی دانند)
این تقصیمات مربوط به مردمی است که به شکل قبیله ای زندگی می کنند ولی در طول تاریخ از دوران باستان تا به امروز مردم عرب زیادی هستند که در مجموعه های دینی یا در شهرها زندگی می کنند وخود را وابسته به شهر وتمدن آن شهر می دانند ودر تقسیمات قبیله ای جایگاهی نداشته وندارند.
مانند مردمی که ازتمدن های انباط در حجاز ،یا مردم تمدن ماری درسوریه ،مردم تمدن تیمه درحجاز ویا مردم تمدن سباء در يمن كه به تيمي ،سبايي ويا ماري مشهور هستند ودر دل جامعه عرب بوده وهستند ويا اقليتهای دینی مانند مسیحیان مکه ومدینه ویا یهودیان تمان سرزمینهای عربی ویا صابئه ودیگر ادیان ، که در هیچ یک از تقسیمات قبیله ای جای نگرفته وبه طایفه دینی ویا شهری معروف گشته اند .

علاوه براین بحث كلمه عرب تاریخ ،هویت وزبان مشترک یک ملت بزرگ از مغرب در دورترین نقطه آفریقا تا مردم عرب عراق واهواز در شرق را شامل می شود ، این مفهوم شامل همه مردمی است که از هزاران سال پیش از میلاد مسیح تا به امروز در این جغرافیا زندگی کرده وهنوز زندگی می کنند ،واز لحاظ نژادی همه آنها را سامی نژاد می گویند .استاد احمد داود ودكتر بهجت القبيسی حتی تقسیمات نژادی سام وحام رانیز رد می کنند وعقیده بر جزری بودن افراد دارد آنها عقیده دارند هرکس از جزیرة العرب كه از يمن تا كوههای زاگرس را شامل می شود را عرب می دانند وتقسیمات توراتی را مردود می دانند .آنها عقیده دارند که تقسیمات زبانی نیز قابل پذیرش نیست وزبان های آرامی وسریانی وبابلی وآشوری ودیگر زبان معروف باستان را لهجه هایی از زبان اکدی می دانند وزبان اکدی که در3000قبل از میلاد ظهور می کند را اولین زبان مردم عرب می دانند وباقی زبان ها را لهجه های اکدی می نامند همچنین آنها می گویند چون کلمات مشترک فراوانی بین این زبانها وجود دارد آنها را نمی توان از هم مستقل دانست ومی توان همه آنها را لهجه های زبان اکدی دانست.

در مورد حضور مردم عرب در اهواز ودیگر شهرهاباید گفت که ،مردم عرب از دوره عیلام تا به تاامروز در این جغرافیا ساکن بوده اند وهمیشه با ملت های اطراف ارتباط داشته ودارند ،دلایل فراوانی بر وجود این مردم در دوره عیلامیان در دست است که می توان به برخی از آنها اشاره نمود.

1-نقوش چفیه مردم عرب در تمدن عیلام (شوشان،یعنی تمدن عیلام دشت شوش)

نقوش چفیه امروز مردم عرب از 4000قبل ازمیلاد یعنی از دوره شوش (1)تا کنون بین مردم عرب رواج دارد .وجود لباس وپوشش مشترک دلیل مهمی بر استمرار حیات عیلامیان تا دوره های بعدی است.
(برای دیدن وتطبیق نقوش به منابع ذیل مراجعه شود

(1)-کتاب باستان شناسی ایلام ، دنیل پاتس ص 70 ،

(2)-تمدن عیلام ومردم عرب خوزستان ، نوشته حسین فرج الله ، ص 20،چاپ تراوا ، اهواز 1395)

 

2- عقال مردم عرب که جزء پوشش مردم عرب است و روی چفیه قرار می گیرد.عقال از 3200قبل از میلاد در عیلام شوش وسومر به کار رفت وبرگرفته از اعتقاد به خدای آسمان وحرکت سیاره ها وکهکشانهاست.

(منابع عقال:
1-تازه ترین یافته های ایران باستان ،والتر هینتس ،ص

2-شوش شهر شش هزار ساله ، پیر آمیه ، ص

 

3-زبان اکدی در عیلام (دشت شوشان)

مردم اکد یعنی مردم که شهر آکاد در عراق را تاسیس کردند در حدود 3000پیش از میلاد از عربستان کنونی (المملکة العربية)به سوی شامات وسپس عراق مهاجرت نمودندآنها اولین مهاجران از عربستان ویمن نبودند بلکه پیش از آنها بسیاری از مردم به عراق ، عیلام وسایر سرزمین های عربی مهاجرت کرده بودند.این مردم پس از اسقرار در عراق شهر باستانی آکاد را تاسیس کردند وزبان وفرهنگ خود را بر سایر سرزمین های اطراف سرایت دادند،سارجون اکدی در حدود 2200پیش از میلاد امپراطوری خود را که اولین امپراطوری جهان تشکیل نمود او همه سرزمین عربی را زیر سلطه گرفت وتا هند وچین نیز پیش رفت وزبان اکدی را به عنوان زبان رسمی امپراطوری خود اعلام نمود واز آن زمان تا حدود 1000پیش از میلاد این زبان ولهجه هایش زبان رایج دنیای باستان بود ، دانشمندان بزرگی مانند علی فهمی ، عید مرعی ، احمد داود ، بهجت القبیسی عقیده دارند که زبان اکدی همان زبان عربی باستان است چون بیشتر واژه های اکدی باستان در زبان عربی فصیح امروز یافت می شوند، این زبان از هزاره سوم زبان عیلامی بود وتمام کتیبه های عیلتمی تا هزاره اول پیش از میلاد به این زبان وخط میخی نوشته شده اند.

4-نام شهرهای عیلامی

شوش ازمهم ترین شهرهای عیلامی است واژه شوش ،واژه ای اکدی است که در زبان آرامی نیزتکرار شده است وبه معنای اسب است ویا نوعی درخت خود رو که سوسه گفته می شود باز سوسه نیز اکدی است واگر از خدای اینسوسیناک گرفته شده اینسوسیناک هم واژه ای اکدی است .
آدامدون نام شهر دیگری است که گفته می شود شوشتر کنونی است این واژه نیز آرامی است ودر زبان مندایی نیزوجود دارد وبه معنای شهر آدم ویا شهر گل وخاک است .

«میشمه ، هیدالو (هدلاء)زهراء ،بيروت ،انشان (ايشان)بصنا، طريانا، اور اكسي ، دور انتاش ،»
همه اين نام ها ريشه اكدی أرامی دارند

5-نام حاکمان واشخاص عیلامی

نام هایی مانند نهونته ، شتروک ، تیتو، زهمی ، منیش ، هانی ، تبتی ، هترو، زهو که در دوره عیلامیان کاربرد داشته تا کنون بین مردم عرب کاربرد دارند.

6-واژگان عیلامی ویا به کار رفته در تمدن عیلام

واژگانی مانند دور ، اور ، بیت ، مرتات ، شط ، شاطن(شیطان)تنور ، بنت ، اتیتو (دادم).. . .. ..

7-چهره وقیافه عیلامیان

از نظر تیپو لوژی عیلامیان دشت شوش تیره پوست بودند وهمچنین در تطبیق میان مجسمه های بدست آمده از عیلام شوش با چهره های مردم عرب تطابق بیشتری دارد تیرگی پوست ، رنگ چشم ، قیافه ، ولباس بسیار متشابه هستند.

8-نمادهای عیلامی :

از مهترین نمادهای عیلامی ، شیر ، گاو ، آهو ، مار ، بز ، نخل ، مادر ، وسایر نمادها می باشند همه این نمادها در سراسر سرزمین های عربی وجود دارند ونوعی فرهنگ مشترک رابیان می کنند.

9-پوشش مردان عیلامی

پوشش مردانه عیلامیان دشت شوشان ،لباسی بلند شبیه به دشداشه مردم عرب ، عقال وچفیه است که از 3200قبل از میلاد این گونه پوشش در عیلام وسومر رواج یافت ولباس عیلامیان دشت شوشان شد تا پیش از این دوره پوشش مردم عیلام همان پوشش سومری بوده یعنی از پوست گوسفندان لباسی بسیار ساده وابتدایی بر تن می کردند.

10-پوشش زنانه عیلامی

پوشش زنانه عیلامی که در مجسمه های عیلامی به تصویر کشیده شده لباسی بلند با طرح چفیه مردم عرب که در معبد دور انتاش بدست آمده همچنین سر بند زنان عیلامی همان عصابه زنان عرب است که پیر آمیه به آن اشاره می کند.

11-وجود وتقدس نخل

نخل درختی است که سرزمین های گرمسیر می روید ودر بین مردم عرب از جایگاه ویژه ای برخوردار است ونخل را درختی عربی می دانند چون از دوره باستان تا به امروز تنها مردمی که به این درخت پرداخته وآنرا کاشته وتکثیر نموده اند مردم عرب هستند وجود نخل در نمادهای عیلامیان ارتباط آنها را با ملت عرب مستحکم تر می سازد .

12-ادیان ومعتقدات عیلامی

از مهترین ادیان وخدایان دوره عیلامیان ،هوسا ، اینانا ، عشتار ، کریریشا ، همچنین ادیان توحیدی ابراهیمی مانتد یهود ومسیح وصابئه است اين معتقدات وبسياری دیگر از ادیان در سرزمین های عربی ازعراق تا مصر وشامات یافت می شوند.

13-الهه ها وخدایان عیلامی

خدایان عیلامی همان خدایان بابلی وسومری وآشوری است مانند عشتار ، اینانا ودیگر خدایان …..

14-جغرافیای عیلام

جغرافیای تاریخی عیلام ، از حدود 4000پیش از میلاد به دو بخش تقسیم می شد بخش کوه ودشت ، کوه را انشان ودشت را شوشان می نامیدند ، شوشان از استان ایلام آغاز می شود وکل شهرهای اهوازی را در بر می گیرد وتا بوشهر وبندر عباس پیش می رود ،اين جغرافیا از گذشته تا به امروز سکونتگاه مردم عرب بوده وهست .

15-اسطوره های عیلامی

اساطیر یکی از مهمترین نوشته های باقیمانده از دوران باستان ، اساطیر عیلامی وسومری مانتد گیلگامش ، که در آنها حیواناتی مانتد مار وگاومیش وجود دارند باز بی ارتباط با مردم عرب نیستند چون تنها مردمی که در این جغرافیا گاومیش پروش می دهند مردم عرب هستند ، همچنین نام گیلگامش هنوز به شکل گلیگش در بین مردم عرب رواج دارد……

16-تنور عیلامی

تنوری که در تندیس های عیلامی آمده وبه شکل مخروطی بلند ساخته می شود تا چوب وسعف نخل در آن سوزانده شود دقیقا به همان شکل عیاامی در بین مردم عرب کاربرد دارد…..

17-قالی بافی

قالی بافی از حدود 3000پیش از میلاد در شوش رواج بافت نقوش این قالی های دست بافت بر گرفته از تفکر مرپم عرب است عجیب این است که در نقوس قالی عرب نقشلامی بسیار معروف است که به شکل زقورات بافته می شود یعنی به شکل پنج طبقه پلکانی این نقوش در خالکوبی زنان نیز یافت می شود……

19-معماری عیلامی

نوع معماری به کار رفته در آثار عیلامی هیچ تفاوتی با معماری بین النهرین ندارد واین دلیل مهم ارتباط فرهنگی هنری در بین این دو سرزمین است .

20-کشاورزی عیلامیان

محصولات کشاورزی عیلامیان عبارتند از گندم ، جو، کنجد (سمسم) ،لوبیا وبرنج است که این محصولات هنوز در میان مردم عرب کاشته می شوند مردم عرب روغن کنجد را برای خوراک ومصرف داردویی به کار می برند همچنین در عقده منداییان روغن کنجد روغنی مقدس ودر مناسک دینی به کار می رود….

21-عیلامیان وهمسایگان بین النهرنیشان،

از زمان ظهور تمدن عيلام در شوش تا به امروز ارتباط مردم سرزمین شوشان با عراق ، بحرین ، عمان ودیگر سرزمین هاوجود داشته ، در طول تاریخ عیلام همیشه ارتباط بابین النهرین را حفظ کرده وهمچنین در تمامی دوره های تاریخی عراق از سومر ، بابل ، آشور گرفته تا دوره اسلامی این ارتباط حفظ شده واین می تواند دلیل مهمی بر عمق روابط این دو سرزمین باشد .

22-صنایع دستی

از مهترین صنایع عیلامیان می توان مجسمه سازی ، کوزه گری ،قالی بافی ودیگر صنایع مانند حصیر بافی را نام برد که این صنایع دقیقا شبیه به صنایع مردم عراق است به گونه ای که دانشمندان در تشخیص منشا آنها مانده اند این تشابه تایید کنده بسیاری از ارتباطات دیگر است .

23-راههای ارتباطی وتجارت عیلامیان

راههای تجاری عیلام ،تا به امروز هنوز راههای بین عراق واهواز است ،که از هزاران سال پیش تجارت بین دوسرزمین وجود داشته است .

 

24-عیلامیان در اسطوره های سومری

عیلامیان در بسیاری از اساطیر سومری وبابلی آمده اند ، همچنین در کتاب مقدس تورات از حاکمی عیلامی به نام کدر لا عمر نام برده می شود که با دیگر حاکمان سرزمین های عربی متحد می شود واسیرانی را به شوش می آورد که از این اسیران نام پیامبر خدا حضرت لوط برده شده است.

25-احترام نارام سین به مردم شوش

نارا مسین ودیگر حاکمان اکدی وحتی بابلی احترام ویژه ای برای مردم دشت شوشان داشته وبه معابد شوش هدایایی تقدیم کرده اند این هدیه ها دلیل احترام مردم وحکومت وخدایان شوش است.اکدیان از 3000پیش از میلاد ساکن دشت شوشان وبین النهرین شدند وهزاران سال حاکمان این سرزمین شدند وتا 1000پیش از میلاد فرهنگ وزبان وخط اکدی در این سرزمین رواج داشته است.

26-اتحاد میان عیلام وبابل

بابلیان از مهم ترین متحدان عیلام بوده اند وعیلامیان شوشدر بسیاری از جنگ ها در کنار بابلیان بوده اند.

27-استفاده از سربازان وفرماندهان عیلامی در امپراطوری آشوری :

آشوریان پس از تصرف عیلام ، سربازان عیلتمی را به کار گماشتند واز آنها به عنوان فرمانده وعرابه ران استفاده کردند .

 

28-سکه های عیلامی :

در سکه های عیلامی در دوره ایلیمائیس حاکمان این دوره عقال ولباس عربی به تن داشته وهمچنین از نمادهای مردم عرب که ماه وستاره می باشند بهره گرفته اند.

29-تمدن عربی میسان :

مهم ترین دوران تاریخی سرزمین شوشان پس از ضعف عیلام ، تشکیل حکومت عربی میسان در 500پیش از میلاد به پایتختی ،خاروکسا یا محمره امروزی است که شوش وشوشتر وتمام سرزمین ها وشهرهای اهوازی را در برگرفت از مهم ترین پادشاهان این دوره می توان اعبید ، واسوید را نام برد که نام هایشان کاملا عربی است.

30-نام برخی از قبیله ها در نوشته های عیلامی :

در نوشته های عیلامی نام برخی از قبایل امروزی عرب آمده است مانند نام «تمیم »زغیب ،ساری ، کلدانی (چلدانی)دیلم (دلمون،دیلمون)دبات (به معنای صنعتگری که صنایع فلزی می سازد)،ابیرات(یبیرات)هلیکی(هلیچی)عموری (آموری)وبسیاری دیگر از نام ها واین دلیل وجود مردم عرب از دوران عیلام ومیسان در سرزمین اهواز است .

همچنین اگر بخواهیم برخی روایت های دوره ساسانیان را بیپذیریم واین دوره را بررسی کنیم ،در منابع ساسانی از قتل مردم عرب در سرزمین اهواز به دست شاپور ذو الاکتاف یاد کرده اند که دلیل وجود مردم عرب در دوره ساسانی است ، علاوه بر آن در صدر اسلام ودر جریان فتح اسلامی از پیوستن قبایل عرب در اهواز به لشکر اسلام یاد شده است ، شیت خطاب در کتاب فتح بلاد فارس از پیوستن بنی تمیم اهواز به لشکر اسلام یاد می کند وشش نفر از رهبران وفرماندهان اسلام را از عرب های اهواز می داند که در جریان فتح ایران به لشکر اسلام یاری رساندند ، واین دلیل مهمی بر حضور مرپم عرب پیش از اسلام در سرزمین اهواز است.

نام بسیاری از شهرها در ورود اسلام به این سرزمین ثبت شده که نام ها عربی است مانند ،حویزه ،الاهواز ،سوس
،عبادان ،طیب ، بیان ، سوق الاهواز ،الدورق ، بصنا، تستر ، مسرقان ، رامز ، جندی صابور ، عسکر مکرم ، مناذر الکبری ، مناذر الصغری ، بیروت ….تمام این نام ها عربی است ودر صدر اسلام ثبت شده اند .

در ادامه باید به حکومت اسلامی در دوره خلفای راشدین واموی وعباسی اشاره کرد که حضور مردم عرب در تمام سرزمین اهواز مؤکد است همچنین در قرن ششم دبیسان حویزه حکومت بنی اسد را تشکیل می دهندحکومتی کاملا مستقل وبا مرکزیت شهرهای اهوازی همچنین در قرن هفتم دومین حکومت مستقل مردم عرب با پایتختی حویزه به نام مشعشعیان تشکیل می شود که در حدود 500سال دوام می یابد ویکی از مقتدر ترین حکونت های محلی این سرزمین است بیشتر حاکمان مشعشعی جزءعلما ودانشمندان آن دوران بودند وتاکنون کتاب های فراوانی از آنها به جای مانده است مثلا سید علی مشعشعی علاوه بر حکومت نویسنده وفرهیخته بود وشوشتر را به عنوان مرکزتجاری وحویزه را به عنوان پایتخت سیاسی مذهبی قرار داد ، در حدود قرن یازدهم حکومت مقتدر بنی کعب به رهبری شیخ سلمان کعبی تشکیل می شود وتا قرن بیستم ادامه می یابد وآخرین حاکم این دوره شیخ خزعل الکعبی یکی از مهمترین حاکمان قرن بیستم می باشد که با دسیسه بریطانیا از حکومت خلع می شود وعلت این خلع وبرکناری نظامی دفاع دلیرمردانه خزعل از مردم فلسطین می باشد که باعث شد انگلیس ها اورا با رضا شاه تعویض کنند تا حافظ منافع یهود باشد واسراییل را تشکیل دهد…پس مردم عرب از قدیم در این سرزمین بوده واگر مهاجرتی از سرزمین های دیگر به سرزمین اهواز صورت گرفته وجود مردم عرب را نفی نمی کند بلکه دلیل ارتباط مستحکم بین این سرزمین هاست ….

#الحرشة

عن مدير الموقع

شاهد أيضاً

پرسش وپاسخ (1) /حسين فرج الله

پرسش وپاسخ (1) حسين فرج الله دوستی از عربهای خمسه شیراز سوال پرسیده که :آیا …