الرئيسية / التاريخ / الامير شيخ سلمان الكعبي اسطوره استعمار ستیزی در  قرن18( بخش 2) / حسین فرج الله

الامير شيخ سلمان الكعبي اسطوره استعمار ستیزی در  قرن18( بخش 2) / حسین فرج الله

«الامير شيخ سلمان الكعبي اسطوره استعمار ستیزی در  قرن18»(2)

حسین فرج الله

شيخ سلمان را می توان قدرت بلا منازع خلیج در قرن هجدهم میلادی دانست او با ساخت کشتی های جنگی کوچک توانست بر تمام یا بخش بزرگی از خلیج مسلط شود ، اما این قدرت خوشایند بریطانیا نبود پس بریطانیا برای جلوگیری از نفوذ شیخ سلمان کعبی دست به دامان کریم خان زند شدند واو را به جنگ با شیخ سلمان کعبی تشویق کردند تا با این ترفند بتوانند شیخ سلمان را تضعیف نمایند ودر نهایت حکومت مقتدر او را برچینند اما شیخ سلمان با کریم خان نجنگید وگذاشت تا کریم خان وارد سرزمین عربستان شود تا در وقت مناسب سربازان او را از پای در آورد با این ترفند او توانست تعداد زیادی از سربازان کریم خان را بکشد او وسپاهش را در هور وزمین های باتلاقی گرفتار سازد،  به گونه ای که کریم خان مجبور به بازگشت به شیرازشد .

در این زمان موقعیت برای ورود به مبارزه ای دیگر با بریطانیا مناسب نبود اما اگر بریطانیا با کشتی های غول پیکر وجنگیش در خلیج بماند بیرون راندنشان سخت وغیر ممکن می شد ،به این خاطر می بایست هرچه سریعتر بریطانیا را از خلیج بیرون راند ،ولی شیخ سلمان نمی توانست به سریع سربازان خسته خود را تجهیز کند ، وآنها را وارد جنگ دیگری کند ، علاوه برآن عثمانی های ادعای مالکیت سرزمین عربستان را داشته ودر تلاش بودند تا شیخ سلمان را خراجگذار دولت عثمانی قرار دهند ، در این اوضاع انتخاب مسیر بر شیخ سلمان ویارانش بسیار دشوار بود اما راه دیگری وجود داشت وآن راه دل به دریا زدن ودر دریا با بریطانیا مواجه شدن بود ولی کشتی های شیخ سلمان در مقابل کستی های غول پیکر بریطانیا چیزی نبودند ،اما همیشه قدرت در تجهیزات نظامی نیست بلکه طراحی حنگ ومدیریت سربازوایمان به وطن از بسیاری سلاحها قویتر است .

دورق با تجارت دریایی خود وبه عنوان بهترین بندر بعد از محمره در تجارت دریایی دوره میسانیان ودر صدر اسلام جایگاه ویژه ای داشت وتجارت دورقیان تا دوره حکومت بنی کعب در قرن اخیر ادامه داشت ولی با روی کار آمدن پهلویان کم کم این تجارت از بین رفت وبندر دورق جای خود را به دبی وکویت داد واین در واقع سیاستی برای تضعیف جایگاه مردم عرب در منطقه بود تا داعیه حکومت وادامه حکومت بنی کعب را در فلاحیه نداشته باشند.

دورق در دوره فتح اسلامی:

دورق دردوره فتوحات  اسلامی یکی ازشهرهای مهم اهوازی بود که ساکنان آن عرب از تیره ها وقبایل مختلف بودند وادیان مسیحی ومندایی عقاید رایج این سرزمین بودند ،شهر دورق با توجه به نزدیکی به دریا موقعیت سوق الجیشی مناسبی داشت علاوه بر آن وجود قبیله بنی تمیم در این شهر مایه دلگرمی مسلمانان بود چون بنی تمیم حجاز در صف لشکر اسلام حضور داشتند ومی توانستند با استفاده از این رابطه فامیلی قبیله تمیم اهواز را به اسلام دعوت کنند با التحاق قبیله بنی تمیم در سراسر اهواز به صف مسلمانان برقدرت وتوان نظامی لشکر اسلام افزوده شد زیرا تمیم اهواز از قدیم ساکن سراسر شهرهای اهوازی وسواحل جنوبی بودند پس می توانستند بهترین راهنمایان وفرماندهان لشکر اسلام باشند.

فرمانده فاتح دورق :

لشکر اسلام به فرماندهی جز ء بن معاويه تميمي شهر دورق رافتح كرد ،فتح اين شهر بدون هيچ درگیری وخونریزی صورت گرفت چون مردم دورق در صف لشکر اسلام برادران خود را می دیدند واز عظمت اسلام به وجد آمده بودند پس مردم این شهر به زودی به صف لشکر اسلام پیوستند وبا لشکر اسلام رهسپار مناطق شرقی شدند آنها ابتدا به سمت تستر(شوشتر )رفتند وسپس تا هند وچین با لشکر اسلام پیش رفتند وهنوز تاکنون قبرهای بنی تمیم اهواز در سراسر هند وچین وجود دارد.

(خطاب ،شیت ، قادة فتح بلاد فارس، ص)

مقدسی در کتاب احسن التقاسیم  دورق را چنین توصیف می کند:

«دورق در مرز عراق است ،آنجا رودخانه وروستاهایی پهناور وبازاری خوش بنا وبزرگ وبا رونق دارد.دورق مرکز ریسندگی درشت است ،آنجا از سوس کوچک تر است وبازارش شاخه شاخه است ،جامع آن درسمت دیگر رودخانه قرار دارد، آب شرب مردم دورق از نهر است .دورق مرکز تجمع حاجیان می باشد، درنزدیک دورق دوشهر به نام میراقیان ومیراثیان قرار دارند.

میراقیان در کنار رودخانه ای است که جزر ومد بدان می رسد ودهات بسیار واراضی حاصلخیز دارد.میراثیان دو محله دارد ودر هر محله مسجدی جامع وبازاری آباد هست ،بیشتر آبهای اراضی باتلاقی بوسیله نهرهایی از دورق به سمت جنوب جریان دارند،در محل اباالسیان به دریا می ریزد، از دورق تا خان یک مرحله واز آنجا تا بصنا یک مرحله است از آنجا تا قریة الرمل يك مرحله است، واز آنجا تا قرقوب یک مدحله است، دو راه دیگر نیز دارد.

(ابو عبدالله ،مقدسی ،احسن التقاسیم ،ص322)

(لسترینج ،گای ،جغرافیای تاریخی سرزمین های خلافت شرقی ،ص261)

مردم دورق از راه دریا با کشورهای خلیجی وتا هند به تجارت می رفتند وهمچنین با حرکت در سواحل خلیج و ورود به شط العرب وارد محمرة می شدند واز آنجا به سوی اهواز سیر می کردند تا به شهر عسکر مکرم می رسیدند واز راه رود مسرقان(گرگر کنونی شوشتر)تا نزدیکی تستر پیش می رفتند وکالاهای خود را در نقطه ای به نام دار خزینه (الخزینه)خالی می کردنند در آن بندرگاه بزرگی وجود داشت ومنطقه ای به نام سوق که دورقیان در سواحل آن منطقه ساکن شده بودند وکالاها با قاطر وشتر بار زده می شد ویا با قایق های کوچک وارد تستر می شد ، تجارت بین تستر ودورق قدمت هزاران ساله دارد واز قبل اسلام این تجارت رونق داشت وخانواده های زیادی از دورق ساکن تستر بودند که می توتن به خانواده بزرگ دورقی اشاره کرد که از ثروتمندان وتاجران معروف تستر بودند وهمچنین خانواده آل بوغبیش و عبودی که در سراسر شهر تستر پراکنده شده وتجارت بین تستر و دورق را مدیریت می کنند.

ادامه دارد….

#الحرشة

عن مدير الموقع

شاهد أيضاً

الصورة المفقودة (ق.ق.ج) سیدکاظم القریشي

*الصورة المفقودة من آلبوم العائلة الورقي* (قصة قصيرة جدا)  سيد كاظم القريشي  کانت تفكر بالصورة …