الرئيسية / غير مصنف

غير مصنف

جولة تمور الفلاحیة _ بقلم:مهدي الموسوي + صور

جولة تمور الفلاحیة

بقلم:مهدي الموسوي

تصویر : مصوری الرحله

بعد دعوة من جانب المصور الناشط مهدي البحري تلقوها اعلامیین من شتی مدن الاقلیم

تشکلت جولة تحت عنوان جنی التمور لمدینة الفلاحیة

فبعد الانطلاق اوائل صبیحة یوم الخمیس وصلت الحافلة بتمام الساعة ثمانیة صباحاً.

کان المصور مهدي البحري قائد الرحلة وسوق التمور کان اولی محطاتنا.

التمر یبکي المیاة العذبة..

فبعد جولة في سوق التمور واجراء المقابلات مع بائعي التمور

کان واضحا ان الوجع واحد

فقد کان الکل یشکي تدمیر النخیل بسبب قلة المياه و ملوحته ناهيك عن الحرائق التي دمرت افرادا كثيرة من النخيل

یتکلم احد الباعة عن تردي الاوضاع المعیشیة قائلا بان المیاه بالفلاحیة تعني الحیاه فبموت الهور والنخیل

سنموت کلنا او نهاجر لیستوطن الارض من لیس له بها ای صلة.

قلة المیاه تسببت حتی بصغر الرطب نسبة للسنین الفائته

فلهذا السبب لم یعد یصدر للدول المجاورة وحتى الاوروبيه منها

فاصبحوا یبیعونه للشریکات الفارسیة بابخس الاسعار.

کانت محطتنا التالیة قریةالعبودي التالفة

وقابلنا شیبة من القریة ینعي موت خمسة الاف فردا من نخیله

ویقول بان نهر العبودي لم یری خفقان میاه منذ الشهر الاول من السنة الشمسیة

واضاف بان الفلاحیة هی ارض الفلاح

وانها تموت رویداً رویداً جراء العطش.

تباعاً لقریة العبودي مررنا بمتحف جغرافیا الفلاحیة

وثم اخذنا جولة بالهور مع البلامة الذین یشکون نزول نسبة المیاه وازدیاد ملوحته حتی تسبب بنفوق الاف الاسماك والطیور.

ما شاهدناه من مصائب حلت باهلنا في الفلاحیة ینافي بالکامل ماقیل بالمهرجان الذي اقیم بکوت عبدالله عن ان النخیل بخیر والبساتین مزدهرة

فقد انهش الدمار عظام اهلنا بالفلاحیة وعبادان والمحمرة.

 

 

تعريف السياسة الاستعمارية _ الحرشة

تعريف السياسة الاستعمارية

الحرشة

تعرف السياسة الاستعمارية بأنها ظاهرة، الهدف منها هو السيطرة على الدول الضعيفة من قبل الدول الكبرى القوية، من خلال استغلال نفوذها لنهب خيرات هذه الدول في الجوانب الاقتصادية والاجتماعية والثقافية، وتحطم كرامة شعوبها وتدمر التراث الحضاري والثقافي السائد في تلك الدول، ويصل الأمر إلى فرض ثقافة الجهة الاستعمارية على أنّها الثقافة الوحيدة التي لديها القدرة على نقل الدول المستعمرة من الجهل والتخلف إلى الحضارة.

أهداف السياسة الاستعمارية

الهيمنة على الشعوب الضعيفة واستغلالها للقيام بالأعمال الحربية والاستثمارية، حيث تقوم الجهة الاستعمارية بتجنيد الشعوب ويدفعون بها إلى حروب دموية ضد الشعوب الأخرى. إمكانية الحصول على المواد الخام والمعادن وغيرها من الثروات الطبيعية التي تتمتع بها الدول الضعيفة.

إعادة تشكيل منظومة الثقافة والديانة السائدة في الدول المُستعمَرة لتصبح أكثر ارتباطاً بمن استعمرها، فقد قامت عدة حملات استعمارية بإرسال بعثات تبشيرية دينية، وقد نجحت في تنصير بعض الشعوب مثل جنوب السوادن وجنوب نيجيريا.

التخفيف من الكثافة السكانية لدى الدول المُستعمِرة من خلال السيطرة على مناطق الدول الضعيفة ونقل الفائض لها.

أشكال الاستعمار الاستيطان:

فقد قامت الدول الاستعمارية بتشجيع مواطنيها للهجرة إلى البلاد التي تمّ السيطرة عليها، واستغلال ثرواتها الطبيعية لتخدم المهاجرين للاستيطان فيها، فقد كانت تقتل السكان الأصليين وتقوم بتهجيرهم قسراً من أراضيهم للاستيلاء عليها وتوزيعها على المستوطنين، كما حصل في جنوب إفريقيا وفلسطين التي ما زالت تعاني من الاستيطان إلى يومنا هذا.

الاحتلال العسكري:

ويقصد به قيام الدول الاستعمارية الكبرى والقوية باحتلال الدول الضعيفة بقوة السلاح.

الحماية:

يقصد بالحماية احتلال بلد أو منطقة معينة، حيث تقوم بإجبار حكام المناطق المحتلة بتوقيع معاهدة حماية والتي بموجبها يتم وضع الشؤون المالية والعسكرية والخارجية تحت تصرف الدول المهيمنة والمسيطرة عليها.

الانتداب:

مع نهاية الحرب العالمية الأولى، قامت الدول المنتصرة بابتكار نمط جديد من الاستعمار عرف بالانتداب، وهو عبارة عن أخذ كل ما تملكه الدول المهزومة من ممتلكات خاصة ووضعها تحت سيطرة الدول المنتصرة، وقد كانت حجتهم هي النهوض بالشعوب المغلوبة وإعادة إعمارها، ولكن الهدف المبطن هو سلب ثروات الشعوب الضعيفة وجعلها سوقاً رائجاً لمنتجات الدول المُستعمِرة.

الوصاية:

تم إقرار نظام الوصاية من قبل هيئة الامم المتحدة بعد الحرب العالمية الثانية، لجعلها بديلاً عن نظام الانتداب، وتم بموجبها اختيار البعض من الدول التي كانت تحت نظام الانتداب، ووضها تحت وصاية الدول القوية، بحجة الوصول بشعوبها إلى تحقيق الاستقلال الكامل.

تاریخ رسم لم ینحت / سالم الباوي

 


تاريخ رسم لم ينحت

سالم الباوي

 

(1)

رفع الرجل یده الیمنی ثم صنع مظلة لعینيه. ضغط علی عینيه. فی البعید، شاهد نقطة سوداء ما بین التلال الرملیة. انزل یده الیمنی بسرعة. جمع کل قواه في رجلیه ثم انطلق نحو النقطة السوداء. اصبحت النقطة السوداء تکبر فتکبر حتی اصبحت شجرة. جلس تحت ظل الشجرة. مسح عرق جبینه بکمه. نظر الی حوله. من المحتمل ان تکون هنا قریة او ما شابه ذلک. رفع یده الیسری. کانت یده خالیة. تذکر السراق الذین سرقوا سیارته :«لا تحتاج ساعتک بعد الان». ضحکوا بصوت عال: «لن یبقی منک شيء للظهیرة».

تنفس الصعداء. حملق الی السماء من خلال اوراق الشجرة. کانت السماء زرقاء: «یجب ان تکون هنا قریة»

هز رأسه بعلامة الاستنکار. تذکر الهیاکل العظمية في طریقه الی الشجرة. رنت کلمات السراق في رأسه مجدداً. لن یبقی منک شيء. هل تعود کل هذا الهیاکل الی سواق سیارات الاجرة ؟ لا…لا…لا یمکن هذا.

مرة اخری تحرک الی الشمال ثم الى یمین الشجرة. لا شيء الا التلال الرملیة.

جلس مرة اخری تحت ظل الشجرة…هل یمکن اصاب اهل القری مرض مسرٍ خطیر حتی مسحهم من علی سطح الارض و لم یبقی منهم احد حتی یدفنهم.

(2)

کانت الارض تبلع الشمس بسرعة. حتی لم یبقی منها الا اصفرار قلیل. عواء رهیب ارعب الرجل. قام بخوف. کان كل ماحوله یغرق في الظلام. دار حول الشجرة مرة اخری. تذکر قداحته. مد یده الیمنی نحوه جیب بنطاله. اخرج القداحة. ضغط علی زر القداحة. اضاءت ما حوله. تقرب الی الشجرة. اذا احرق الشجرة؛ ضياء الشعلة و اللهیب سیجلب انتباه الناس الی هنا. فبهذه العمل؛ ربما سأنجو من الموت المحتوم. قرّب الشعلة الی الشجرة اکثر فاکثر: «اذا هناك من يعیش فی الجوار؛ فلماذا لم يدفن الاجساد.؟ لو قمت باحراق الشجرة و لم یشاهد الحريق احدٌ فماذا افعل بحرارة الشمس و هذا العواء الرهیب؟».

نظر الی قداحته التي کانت تضيء ساق الشجرة. قرّب القداحة الی الشجرة. کانت اذنیه تسمع اصوات العواء تعلوا فتعلوا ماذا افعل…ماذا افعل؟.

الخیانة / سید کاظم القریشي

🔹🔹

سيد كاظم القريشي 

الخیانة

(قصة قصيرة جداً)

 

رفع الموظف في منظمة الشهداء عینيه عن الملفات التي امامه و اعتدل في كرسيه ثم نظر الی العجوز الذي دخل المكتب بوجل.

– : يا الهي ؛ أنت مرة اخرى!

ناوله العجوز قصاصة من جريدة قديمة فيها صورة لجنود قد وقعوا في الأسر.

– : هذا هو أبني؛ منذ عام 1369 و نحن ليس لدينا خبر منه؛ أمه فقدت بصرها. و ذهب اخوته و اخواته الى سبيلهم. لا اطلب شيئا الآن و إنما اريد أن اعرف مصيره فقط.. يصعب عليّ جلب البرسيم و أنا في الثمانين للخراف الذي تربطها أمه امام الباب خروفا بعد خروف..

 

13 ابريل 2018🔹🔹

الصورة المفقودة (ق.ق.ج) سیدکاظم القریشي

*الصورة المفقودة من آلبوم العائلة الورقي* (قصة قصيرة جدا) 

سيد كاظم القريشي 

کانت تفكر بالصورة التي مزقها ابوها.. كانت ترتدي في الصورة فستانا أخضر بكمّين فضفاضين.. و امها واقفة جنبها ..

– : ماذا کانت ترتدي يا الهي

البطل الرمز المنسي جليل بن حويزي (1) / علي كاظم الحويزي

البطل الرمز المنسي جليل بن حويزي (1)

علي كاظم الحويزي

بلاشك و ريب تاريخنا معدن للرموز و ألقادة التي يعتز بهم الإنسان، عند قراءة حياتهم اللامعة بصفحات الوطن .
صفحات ممتلئة بأسماء ربما غابت عن ذاكرتنا و نسيناهم لسبب عدم وجود المصادر و الكتب التي تخص رموز الأهواز .
و إذ تمر هذه الأيام بذكرى سقوط حكم الدجل و الطاغوت ، حكومة الطاغية البهلوي الثاني المقبور محمد رضا فبهذه المناسبة نذكر أحد رموز الأهواز الذي كان له دورا بارز في تحدي حكم الطاغوت و جلاوزته .
أنه البطل الرمز الشهيد بإذن الله جليل بن حويزي الذي قتل على يد قوات السافاك بزمن حكومة المقبور محمد رضا البهلوي .
جليل بن حويزي ولد في مدينة الأهواز في حي لشكراباد (حي النهضة) في عام 1327 الهجري الشمسي
وسط مجتمع كان يخوض ميدان البطوليات و العنتريات ليبرز لنفسه أمام التحديات التي تواجه المجتمع العربي آنذاك .
كانت قوة البطولية و النضالية لجليل بن حويزي تضرب بها الأمثال و حتى الأن في مدينة الأهواز أذا شخص قوي الجسد و ذو جسارة و شجاع يقال له هل أنت أصبحت جليل بن حويزي ؟؟ كناية على صلابة تلك الشخص و شجاعته .
أما جليل بن حويزي لم يعرف بقوته الجسدية التي وهبها الباري تعالى إياها فقط، بل كانت له مواقف عديدة يعتز بها جميع الأهوازيين و تستحق التمجيد .
طبعا الكلام حول الرمز جليل الحويزي يراد له مقالات بل كتاب حتى تتضح شخصية البطل الأهوازي و الأعمال البطولية التي قام بها في تلك الآونة و لكن ننقل ما بوسعنا في هذا المقال ، و في المقالات التالية بإذن الله .
من هذه المواقف نذكر تحديه لقوات السافاك و الشرطة البهلوية الظالمة التي تروى من قبل الذين عاشوا تلك الفترة …..
يروى أن في يوم من الأيام كان جليل بن حويزي مدعو في حفلة زواج أحد أبناء لشكراباد و كانت قيادة الحفل بيد صاحب التسجيلات الشهيرة ناصر الشميلي ، كان حضور جليل في أي مراسم يهدي الأمور بسبب هيبته الخاصة . كما تعلمون في تلك الآونة في الأعراس تقدم الكحولات و المشروبات و كان السكارى يعملون ضجة و نزاع لكن بحضور الرمز جليل لا أحد يتجرأ أن يتنازع بسبب هيبته المثالية فكان ضمن المدعويين عدد من ضباط السافاك ، فكانوا جالسين على طاولتهم خاصة و كانت لهم ترتيبات و ضيافة خاصة بأنواع الكحول و الشراب ، فعندما البطل جليل الحويزي شاهدهم أرسل لهم أحد ليبلغهم بترك الحفل و قال لا مكان لكم في لشكراباد و فبعد إرسال البلاغ من قبل جليل بن حويزي ، قوات السافاك قاموا بإستهزاء هذا الموقف فسرعان ما البطل المغوار إتجه نحوهم فضربهم ضربة لا ثانية لها و كسر الزجاجات على رؤوسهم و حطم طاولتهم و أغرققهم بدمائهم ففروا من الحفل بعد ما إستهزئوا بهم أبناء الحي .
فكان هذا الموقف الصارم القوي ،تحدي واضح لقوات السافاك . القوات التي كانت ترعب الناس و لا أحد يتجرأ يذكر إسمهم و يجيب طاريهم فكانوا كبع بع يرهب أبناء المجتمع فجليل كسر هيبتهم و ذلهم ..
و من المواقف الشهيرة لبطلنا الرمز التي أصبح له صيت بجميع المدن الإيرانية و الدول المجاورة و منهن الكويت و العراق .فقام جليل و رفاقه بقطع الطريق و سكر جسر الأهواز ( جسر الهلالي ) ليظهر قوته الفائقه و أكيد كان هدفه تحدي قوات الطاغوت و إذلالهم و كسر أنوفهم . فكان جليل الحويزي رافعا خنجره متحديا لا يهاب أي أحد إلا الله سبحانه و تعالى فطالت مدت التحدي إلى ساعتين كاملتين إذ ازدحمت السيارات و المارين و العابرين و لا أحد يستطيع يفتح الطريق و الشرطة و الأمن كانوا فقط ينظرون و لا يتجرأون القرب إلى جليل و رفاقه بعد وقوع الإزدحام و الضجة، جمع من الأهالي و عدد من ضباط الأمن خبروا المرحوم كاظم الحويزي( رحمه الله ) بما حصل و توسلوا به لحل الأزمة ، فكان كاظم الحويزي الأخ الكبير لجليل و له كلمة مسموعة في المجتمع و كان جليل يحترمه كثيرا و يأخذ كلامه فقام كاظم الحويزي برجع جليل إلى بيته و فتح الطريق ثم قال لجليل أما انت لا تخاف أن يقتلوك ؟ فهذه الأعمال تؤدي إلى قتلك.
فقال جليل كلمته المعروفه: الإنسان يموت مرة واحدة فأنا لا أهاب الموت . بعد وصول الخبر إلى طهران قرروا أن يتخلصوا من جليل و رفاقه فكادوا له مكيدة للتخلص من الرمز جليل الحويزي ، طبعا قوات الأمن تعلم أن مقابلة جليل قد تؤدي إلى الفشل و الهزيمة . و نعلم إذا وصلت منية الموت لا فرار منها و يقول سبحانه: أينما تكونوا يدرككم الموت و لو كنتم في بروج مشيدة .
بعد مرور أيام جاءت دعوة إلى جليل بقرية بقرب من الحميدية و قرر جليل الذهاب إلى الحفل و كلما رفقاه أصروا عليه أن يذهبوا معه رفض و قال أنا أذهب لوحدي فطلب دراجة نارية و ذهب إلى الحفل ، بقرب من مقبرة سيد هادي ،الأمن و قوات السافاك كانوا ينتظرون جليل الحويزي لينالوا منه ، حين وصوله بقرب المقبره تبعوه بسيارة جيب Jeep) )و ثم ضربوا الدراجة فسقط جليل على الأرض ،لم يمهلوه حتى يقوم ﻷن يعلموا اذا قام جليل فتكون نهايتهم وخيمة ، سحقوه مرات و كرات و ثم حرقوا الدراجة على جسده الشريف فهكذا إستشهد الرمز جليل بن حويزي ليكون أسوة البطولة و التحدي .
نسئل الله أن يتقبله من الشهداء .
ختاما نذكر الآية الشريفة : مِّنَ الْمُؤْمِنِينَ رِجَالٌ صَدَقُوا مَا عَاهَدُوا اللَّهَ عَلَيْهِ ۖ فَمِنْهُم مَّن قَضَىٰ نَحْبَهُ وَمِنْهُم مَّن يَنتَظِرُ ۖ وَمَا بَدَّلُوا تَبْدِيلًا.
هذا المقال كتب حسب طلب الإخوة من أبناء الأهواز لقرابتنا من البطل الرمز جليل الحويزي رحمه الله.

«الامير شيخ سلمان كعبی اسطوره استعمار ستیزی در قرن 18»(5) / حسين فرج الله

«الامير شيخ سلمان كعبی اسطوره استعمار ستیزی در قرن 18»(5)

حسين فرج الله

شیخ سلمان کعبی توانست روابط دوستانه ای با شیوخ بنی کعب وبنی تمیم ایجاد کند این روابط دوستانه حمایت آنها از شیخ سلمان را بر انگیخت ، این حمایت دیگر شیوخ عرب را نیزبه اطاعت شیخ سلمان کعبی وا داشت.

سرزمین اهواز در دوره حکومت بنی کعب به چند امارت تقسیم شد که امارتها تابع حکومت بنی کعب در الفلاحیه بودند.از مهم ترین امارت ها می توان امارت بنی تمیم ، امارت آل کثیر ، امارت باویه ، امارت بنی لام ،امارت بنی کعب وغیره را نام برد که هر امارت ممکن بود شهری یا چند شهر را در برمی گرفت ومالیات های شهرها وروستاها جمع می شد وبه دربار شیوخ بنی کعب ارسال می شد .

شیخ سلمان بن سلطان بن ناصر الكعبي ، یکی از حکام محلی اهواز از سال های 1150 ق تا سال 1178 ق(قرن هجدهم میلادی) بود او بارها با استعمارگران انگلیسی جنگید . جنگ “ابوطوق” یکی از نبرهای مشهور سپاه شیخ سلمان با بریتانیا بود ومنجر به شکست سنگین انگلیسی ها شد.(علت نامگذاری این جنگ به ابو طوق به خاطر وجودنوعی علامت نظامی در گردن یکی از فرماندهان نظامی بریطانیابود).علاوه براین، در نبرد میر منها بن نصر الزعابی که برضد هلندیها در خلیج صورت گرفت تنها یاور میرمهنا شیخ سلمان کعبی بود ،شیخ سلمان با ارسال کشتی های جنگی یاور میر مهنا برضد هلندیها بود.

شيخ سلمان را می توان قدرت بلا منازع خلیج در قرن هجدهم میلادی دانست او با ساخت کشتی های جنگی کوچک توانست بر تمام یا بخش بزرگی از خلیج مسلط شود ، اما این قدرت خوشایند بریطانیا نبود پس بریطانیا برای جلوگیری از نفوذ شیخ سلمان کعبی دست به دامان کریم خان زند شدند واو را به جنگ با شیخ سلمان کعبی تشویق کردند تا با این ترفند بتوانند شیخ سلمان را تضعیف نمایند ودر نهایت حکومت مقتدر او را برچینند اما شیخ سلمان با کریم خان نجنگید وگذاشت تا کریم خان وارد سرزمین عربستان شود تا در وقت مناسب سربازان او را از پای در آورد با این ترفند او توانست تعداد زیادی از سربازان کریم خان را بکشد او وسپاهش را در هور وزمین های باتلاقی گرفتار سازد، به گونه ای که کریم خان مجبور به بازگشت به شیرازشد .
در این زمان موقعیت برای ورود به مبارزه ای دیگر با بریطانیا مناسب نبود اما اگر بریطانیا با کشتی های غول پیکر وجنگیش در خلیج بماند بیرون راندنشان سخت وغیر ممکن می شد ،به این خاطر می بایست هرچه سریعتر بریطانیا را از خلیج بیرون راند ،ولی شیخ سلمان نمی توانست به سریع سربازان خسته خود را تجهیز کند ، وآنها را وارد جنگ دیگری کند ، علاوه برآن عثمانی های ادعای مالکیت سرزمین عربستان را داشته ودر تلاش بودند تا شیخ سلمان را خراجگذار دولت عثمانی قرار دهند ، در این اوضاع انتخاب مسیر بر شیخ سلمان ویارانش بسیار دشوار بود اما راه دیگری وجود داشت وآن راه دل به دریا زدن ودر دریا با بریطانیا مواجه شدن بود ولی کشتی های شیخ سلمان در مقابل کستی های غول پیکر بریطانیا چیزی نبودند ،اما همیشه قدرت در تجهیزات نظامی نیست بلکه طراحی حنگ ومدیریت سربازوایمان به وطن از بسیاری سلاحها قویتر است .

 

کاپیتان هنت که در سال ۱۲۷۳ ق (۱۸۵۳ م) یکی از افسران ارتش انگلیس در جریان جنگ ایران و انگلیس در محمره بوده و پس از فرار خانلرمیرزا به اهواز با کشتی به تعقیب خانلرمیرزا پرداخته، اهواز را این‌چنین دیده‌است:

شهر اهواز مثل اکثر بلاد مشرق زمین دارای خانه‌های محقری است که از خشت و گل، بدون مراعات اصول صحی به ترتیب غیرمنظمی ساخته شده و در حدود یکهزار و پانصد الی دو هزار نفر جمعیت دارد. تمام سکنه اهواز را عرب‌ها تشکیل می‌دهند، ایشان کاملاً خوش قیافه‌اند و اندکی سیاه‌چرده‌تر از اسپانیایی‌ها هستند.

[ هنت. جی. اچ «جنگ انگلیس و ایران در سال ۱۲۷۳ ق»، ترجمه حسین سعادت نوری، ضمیمه سال سوم مجله یادگار، تهران، ۱۳۲۷. ش]

پس از شیخ سلمان تا روی کار آمدن شیخ مرداو آلبو کاسب وشیخ جابر وشیخ مزعل وسپس شیخ خزعل شهر دورق فرازو فرودهای فراوانی راپشت سر گذاشت ،شیوخ البوکاسب برای حفظ قدرت پایتخت خود را از فلاحیه شیخ سلمان به محمره منتقل کردند تا بتوانند به دور از مشاجرات قدرت بنی کعب به حکومت خود بپردازند همین امر باعث شد که فلاحیه ودورق دیگر جایگاه ویژه خود را از دست بدهند ومحمره جایگزین آنها وبه عنوان مهمترین شهر ان دوران شود واین قدرت تا زمان دستگیری شیخ خزعل وتبعید اوبه تهران ادامه یافت …

«اقدامات شيخ سلمان كعبی باعث رونق مجدد دورق گردید ،به طوری که محمد علی فسائی در صفحه 239فارسنامه می نویسد :سبب ایجاد وتوسعه اخیر بلوک فلاحیه بیشتر متوجه اقدامات شیخ سلمان کعبی می باشد، که در ایام نادر شاه افشار رییس ایل بنی کعب در این سرزمین بوده است.که ایل کعب در فلاحیه به جزءاولاد ونواده شيخ سلمان كعبی به ریاست خود دیگری را قبول ندارند.

اززمان شیخ سلمان کعبی نام دورق به فلاحیه تبدیل گردید وپس ازسقوط سلسله قاجاریه در سال 1314ه.ش نام فلاحیه به شادگان تبدیل یافت.(این تغییر نام پس از دستگیری وتبعید شیخ خزعل کعبی صورت گرفت، وبا روی کار آمدن رضاشاه نام بسیاری از شهرهای عربی نام های عربی خود را از دست داده ونام های جعلی رضا شاهی جای آنها را گرفت).

(سیمینار خلیج فارس ،تهران ،اداره کل انتشارات رادیو ،1342هجری شمسی)

#الحرشة

الامير شيخ سلمان كعبي اسطوره استعمار ستيزى درقرن 18-(4) /حسين فرج الله

 الامير شيخ سلمان كعبي اسطوره استعمار ستيزى درقرن 18-(4)

حسين فرج الله

 

از علمای بارز دورق می توان به ابو مسلم محمد بن شیرویه تاجی نام برد او همان کسی است که ابو بکر بن مرودیه از وی حدیث روایت نموده است.
ابو عقیل دورقی ازدی تاجی ،نام وی بشیر بن عقبه ازدی بوده است واز گروه بصریان به شمار می رود ،دربصره سکونت گزید واز حسن بصری ،قتاده ودیگران حدیث شنیده است واز ابن سیرین ،ابونضرة وابو المتوكل وحسن ويزيدبن عبدالله بن الشخير روايت كرد.ومسلم بن ابراهيم فراهيدی وهاشم بن بشیر ویحی بن سعید قطان وعبدالرحمن بن مهدی وابونعیم ملایی وابو ولید طیاسی وجز ایشان از وی روایت کرده اند.

(علی نژاد ،عبدالکاظم ،ابن السکیت دورقی اهوازی شهید ولایت، ص22تا 24)

دورق در دوره حاکمیت بنی کعب:

بنی کعب یکی از قبایل مهم جنوب عراق وسرزمین اهوازاست «آنها با آغاز قرن دوازدهم ه.ق به عنوان قدرتی تاثیرگذار در عرصه منازعات خوزستان ظاهر شدند.بنی کعب با غلبه بر رقبا وقدرت های محلی ،سیطره ونفوذ خویش را برجنوب وجنوب غربی خوزستان گسترش دادند ،وروز به روز بر اقتدار خود بیافزایند ،به نحوی که در عهد شیخ سلمان الکعبی (1182-1150قمری)اشکرکشی عظیم والی بغداد وسیدمطلب مشعشعی را باشکست مواجه کرده وپس از آن بادر اختیار داشتن کشتی های بزرگ وکوچک وسیطره بر بخش شمالی خلیج فارس ، آوازه خویش را به اروپا برسانند.

اولین ظهور بنی کعب در این خطه در اوایل قرن یازدهم در شهر قبان است.(قبان نام شهری درجنوب اهواز برکرانه دریا میان بندر معشور ودهانه رود کارون (بهمنشیر)در آن زمان در چند فرسنگ پایین تر از اهواز شاخه ای از کارون به سوی جنوب جدا شده وپس ازسیراب کردن زمین های پیرامون قبان در نزدیکی آن شهر به دریا می ریخت واین شاخه بوده که رود قبان نامیده می شد).پیش از این نیز بنی کعب در آن پیرامون ودر شرق شط العرب ساکن بوده اند.استاد عباس العزاوی به هنگام ذکر حوادث پس ازسقوط بغداد به سال656قمری از قبیله بنی کعب نام می بردکه در آن زمان درمناطق مختلف عراق ساکن بوده اند.
(قیم ، عبدالنبی ، پانصد سال تاریخ خوزستان ،ص272)

شیخ فتح الله کعبی حوادث قبان را تا سال1078ه.قمری روایت کرده وپس از آن مشخص نیست ،شیخ بدر بن عثمان ویا اعقاب اوتاچه تاریخی بر قبان حاکم بوده اند.کسروی معتقد است که پس از برافتادن دیریان ،بنی کعب سرخود می زیسته اند، باوجود این او اذعان داردکه در این زمان ها چندان آگاهی از حال نداریم.به همین دلیل کسروی پس ازذکر بر افتادن دیریان در سال1078قمری.هیچ گونه اطلاعاتی درباره ی بنی کعب ارایه نمی دهد و وضعیت آنها را در قبان تا سال های اولیه قرن یازدهم یعنی1100قمری مشخص نمی کند.تنهاچیزی که ایشان بدان اشاره می کند این است که در سال1106قمری در بصره وپیرامون آن بیماری طاعون پدید آمده،به قبان رسیده ومردم بسیاری را نابود ساخت ،سپس در قبان علی بن ناصر بن محمدحکمران گردید.

(همان منبع ،ص278)

حاج علوان بن عبدالله الشویکی درکتاب خویش به قدرت رسیدن بنی کعب درقبان را پس ازبرافتادن دیریان این چنین روایت کرده است:بنی کعب روز دوازدهم ربیع الثانی سال1095قمری از مناطق مجاور به دشت میناو آمدند .شیخ بنی کعب در آن سال شیخ ناصر بن محمد بن علی بن یحیی بن عبدالله بود.آنها به منظور عدم پرداخت مالیات به دولت وهمچنین قرارنگرفتن در منطقه تحت سیطره مشعشعیان ،به دنبال مناطق جدید بودند.از این رو عده ای از آنها راهی قبان شدند.پس ازبازگشت گروه مزبور وتشریح اوضاع آن منطقه ،بزرگان بنی کعب تصمیم گرفتندازمیناو به قبان مهاجرت کنند.در این میان عده ای از کعبیان به دلایل مختلف واز جمله به دلیل ناتوانی حاضر به ترک میناو نبوده وقادر به مهاجرت نبودند «کعب العجزه »به معنای کعبیان ناتوان وبا کعبیان عاجز نامیدند.وآنهایی که از میناو به قبان مهاجرت کردندوبه کعب القبان به معنی کعبیان منطقه قبان معروف شدند.
حاج علوان شویکی همچنین می افزاید ،در آن دوره طایفه معروف «مطور »اختیار دار زمین های قبان بودند.ازاین رو بنی کعب به عنوان کشاورزان نزد قبیله «مطور »رفتند وخواستار کشت وزرع زمین های آنها شدند.

براساس توافق بعمل آمده میان شیوخ مطور وشیخ ناصربن محمدشیخ کعبیان در سال1098قمری ،مقرر گردیدبنی کعب زمین های مطور را کاشته واز آن بابت دوسوم محصول را به شیوخ مطور واگذارکنند وعلاوه برآن به مطور خراج دهند ،در آن سال بنی کعب مطابق توافق عمل کرده ودو سوم محصول را به مطور دادند ،سال بعد شیخ ناصر بن محمد کعبی خواستار افزایش سهم کعبیان از دو سوم به یک سوم شد ،اما شیوخ مطور نپذیرفتند .این کشمکش ومنازعه میان طرفین آغاز شد که درنهایت به جنگ وخونریزی منجر شد.در جریان این جنگ شیخ ناصر بن محمد کعبی ،شیخ بنی کعب پس ازبیماری در گذشت وپسرش علی جانشین اوشد.علی بن ناصر عزم خودرا درادامهجنگ بامطور جزم کردودرنتیجه درجنگی که بهومدت هفت روز طول کشید ،بنیکعب باتطمیع عشیره «آلبوعشیره »ازهم پیمانان مطور توانستند مطور را شکست دهند.درپی شکستقبیله مطور منهزم شده برخی به کویت وبحرین وقطیف رفته وبخش اعظم آنها به بندر معشور گریختند.گروهی هم درقبان ماندند، بدین ترتیب شیخ علی بن ناصر به عنوان شیخ بنی کعب بر قبان وزمین های اطراف آن حکم فرمایی کرد.وکعبیان این حکومت راتحت نام بنی کعب آل ناصر ویا شیوخ آل ناصر تا دوقرن استمرار بخشیدند.

(قیم ،عبدالنبی، پانصد سال تاریخ خوزستان ،ص278)

شکست قبیله مطور وتصرف قبان واطراف آن در سال 1099قمری توسط بنی کعب ،به رهبری شیخ علی بن ناصر سرآغاز اقتدار کعبیان در آن خطه بود.دراین سال ها مشعشعیان گرفتار کشمکش های داخلی به منظور کسب قدرت حویزه بودند.این کشمکش ها به مدت پنج سال شیرازه کار را از دست مشعشعیان خارج ساخت وحویزه بدون والی بود.تا اینکه در سال1097قمری ،مشعشعیانمتف القول شده وسید عبدالله را به عنوان حاکم برگزیدند.همین موضوع علاوه بر تشتت وچندگانگی آل مشعشع ،بیانگر ضعف وناتوانی دربار صفوی درآن دوره است.از طرفی دیگر والیان حویزه هیچ گاه به فکر تصرف قبان واستیلای برآن خطه نبودندوتقریبا آن منطقه را به حال خود گذاشته بودند.به همین جهت سید فرج الله مشعشعی در سال1109قمری، به سوی بصره لشکر کشید وآنجا را فتح کرد ،اما نگاهی به قبان نداشت ،آنها حتی «دورق»را که در عهد سید مطلب فتح کرده بودند ،به حال خود گذاشتند وبه قول کسروی حاکم آنجا خودسر زندگی می کردند.
دولت عثمانی نیز در این زمان سخت گرفتار بوده آن توانایی که به گوشه های دور دست رسیدگی کنند را نداشت.حال وروز حکومت صفویه وضعف دربار درعدم تصمیم گیری پنج ساله در انتخاب والی حویزه را در بین 1091-1092دیدیم،از اینرو مجموعه عوامل فوق موجبات تحکیم وتثبیت بنی کعب را فراهم نمود.وروز به روز بر قدرت آنها افزوده شد، همچنین نبایداز این امر غافل ماند که علاقه ومیل شدید شیوخ بنی کعب به عمران وآبادانی از مهم ترین عوامل تثبیت قدرت بنی کعب بود.احداث ترعه ها ونهرها وحفر جویبارها وانشعاب آنها از کارون موجبات بسط وتوسعه کشاورزی ورونق زندگی مردم شدودرنهایت تحکیم پایه های حکومتی آنها را درپی داشت.

پس از مرگ شیخ ناصر بن محمد بن علی به سال1099قمری پسرش علی بن ناصر جانشین اوشد وقبان را از طایفه مطور گرفت .علی بن ناصر پس از مدتی توانست سایر عشایر وطوایف آن منطقه را مطیع وفرمانبردار خود بسازد وبا حصر آب سابله ،کشاورزی آن خطه را رونق بخشید .اوبا همسایگان خوش رفتاری کردواز ادبا وشعرا تجلیل بعمل آورد.پس از مدتی شیخ علی کشته شد وبرادرش شیخ عبدالله زمان امور را به دست گرفت.
شیخ عبدالله بن ناصر علاقه فراوانی به عمران وآبادانی داشت .به دستور او نهرها وجویبارهای ذیل حفر شدند، این نهرها ازکارون منشعب شده وتمامی منطقه شرق کارون حد فاصل کارون تا دورق وشمال آنرا آبیاری می کرد،نهرهای الرمیله ،موسی، السماوه، هاشمی، الشنباره ،القجر، عبدربه ،ابوعاقوله ،الحیاچ ،شاخه خان ،الوسطانیه ،عبدالواحد، خوین،الخضریه ،الاسماعیلیه، عیده ،حوران …..شیخ عبدالله برسر هر نهر وجویبار عده ای را ساکن نمود تابه کشت وزرع وپروش دام بپردازند ،او مالیاتی برآن زمین ها بست وهمه ساله مأموران خویش را برای وصول مالیات به آن ناحیه اعزام می کرد.با وجوداین وعلی رغم اقدامات مؤثر شیخ عبدالله ،بنی کعب او رانیز کشتند .پس از قتل او برادرش سرحان فرمانروای بنی کعب شد.
سرحان بن ناصر به منظور بهبودی حال مردم ،نهرها وجویبارهای متعددی از کارون منشعب کردتا جمعیت بیشتری در آن مناطق ساکن شوند .

(همان منبع ص284)

پس از سرحان فرج الله بن عبدالله حاکم بنی کعب می شود حکومت فرج الله مصادف با حمله محمود افغان وبراندازی حکومت صفویه بود که باعث استحکام قدرت بنی کعب شد.

شیخ فرج الله در جنگ بصره با عثمانی ها کشته شدوپس از اوطهماز بن خنفر بن ناصر جانشین او شد ،او تا سال1150بر قبان ومناطق مجاور حکومت کرد او چهار سال حکومت کرد وپس از کشته شدنش پسرش بندر بن طهماز حاکم شد اما دوماه بعد کشته شد وحکومت به عثمان بن سلطان بن ناصر رسید.شیخ عثمان بن سلطان همراه با برادرش شیخ سلمان حاکمان بنی کعب شدند ،شیخ عثمان پس از بیست وهشت سال در سال1178فوت کرد وشیخ سلمان برادرش بر کرسی ریاست نشست ،شیخ سلمان تا 1182 قمری بزرگ بنی کعب بود .

مهاجرت بنی کعب از قبان به دورق :

دوره سی ودوساله حکومت شیخ سلمان (1182-1150)را باید نقطه عطفی در تاریخ بنی کعب دانست ،در این دوره بنی کعب با مهاجرت از قبان به دورق وبنای شهر فلاحیه پایه های قدرت خویش را مستحکم تر ساختند.
در سال 1160قمری بنی کعب در جست جوی زمین های حاصلخیز رو به سوی دورق نهادند، این کوچ یا مهاجرت به صورت دسته جمعی بود وهمه افراد اعم از زنان وکودکان وپیرمردان را شامل شد.به احتمال زیاد قرار کرفتن قبان بر ساحل شمالی خلیج وشوره زار بودن بخش های آن ،افزایش جمعیت بنی کعب وناکافی بودن زمین های قبان ودرمقابل سرسبزی وخرمی دورق وفراوانی آب از عوامل اصلی مهاجرت دسته جمعی بنی کعب بوده است .این بار بنی کعب بر خلاف مهاجرت قبلی ،گروهی را به عنوان پیش قراول نفرستادند بلکه همگی از قبان به دورق مهاجرت کردند.

(همان منبع ص287)

شیخ سلمان کعبی مرد خردمند وکاردانی بود وعلاقه فراوانی به عمران وآبادانی داشت .از جمله اقدامات او بنای سد سابله بر رودخانه کارون است که نقش بسزایی در رفاه وآسایش مردم داشت .دشت خوزستان به دلیل هموار بودن ،و وجود رودهای بزرگ همچون کارون از حاصخیز ترین وپربرکت ترین خاک ها به حساب می آید.اما عمیق بودن رودخانه استفاده از اب را سخت می کند….شیخ سلمان با آگاهی از اهمیت ونقش سد، در زندگی مردم ،در مکانی به نام سابله ،سدی بر روی کارون احداث کرد وآب را در آن ناحیه مجتمع کرده وبالا آورد.سپس همه زمین های اطراف سد را در مسیر جوی قبان قرار داشتند با شبکه ای از جوی های بزرگ وکوچک به آب سد متصل کرده وزمین های وسیعی را آبیاری کرد.
این سد در جنگ شیخ سلمان با کریم خان زند به دست کریم خان شکسته شد وزمین های سابله واطراف آنرا از بین برد ، از مهترین اقدامات شیخ سلمان تاسیس شهر فلاحیه است که این شهر تا کنون در محل قدیم خود پا بر جاست ، همچنین شیخ سلمان کعبی ،شیخ سلمان کعبی از مهترین حاکمان بنی کعب در قرن هجدهم بوده که توانست با کارهای عمرانی وایجاد کانالهای کشاورزی وهمچنین سد سازی بر رودخانه هاوعلاوه برآن روابط سیاسی با رقیبان داخلی وخارجی به تاثیر گذار ترین حاکم بنی کعب تبدیل شود.

ادامه دارد…..

#الحرشة

أنا ولغتي (3) _ سعيد مقدم أبو شروق

أنا ولغتي (3)
سعيد مقدم أبو شروق

تلك الليلة لم أنم مرتاحا، كنت مستعجلا، أو بالأحرى مشتاقا لشراء الكتب العربية، وعند الغد رافقني زميلي سعيد العبادي واتجهنا بالدراجة النارية نحو كيان، الشارع الذي توجد فيه مكتبة عربية.
كنت أسوق وأتكلم مع زميلي سعيد، وفجأة …

فتحت عينيّ لأجد نفسي في المستشفى سابحا بالدماء، الممرض يخيط جرح رأسي، والممرضة تنظم قطرات محالیل المصل التي كنت أحسها تجري في عروق يدي اليمنى.
وعند انتهاء عملهما دخل عليّ زميلي سعيد ملتاعا، لكنه والحمد لله كان سالما.
سألته بصوت مرتعش من شدة الألم الذي أحسه في رأسي:
ماذا جرى يا سعيد؟
وأجاب سعيد بجزع وحزن:
لقد تعرضنا لحادث!
ثم دخل رجل قال إنه سائق الحافلة التي صدمتنا، فأعرب عن فرحته لسلامتي.
سألت عن الدراجة، قالوا إنها بقت في مكان الحادث وقد نقلتها الشرطة إلى المخفر، وكذلك فعلت بالحافلة.
خرجنا من المستشفى بعد ساعتين، وأبلغتنا الشرطة أن نحضر غدا إلى المحكمة.

كنا قريبين جدا من شارع كيان، نتمشى ببطء، والأنظار تتوجه إلينا باستغراب!
قميص أبيض مضرج بالدماء! ورأس معصب بالضماد الذي تغير لونه إلى الأحمر من شدة النزيف والبيتادين، ونتمشى في الشارع، مشهد غريب حقا!

سألت رجلا عن المكتبة رغم الدوار الذي أصابني بعد خروجي من المستشفى،
ورغم الألم الذي بدأ يشتد بعد زوال تأثير البنج؛ فاندهش سعيد وقال:
وأنت في هذا الحال؟!
قلت: ولماذا جئنا وتعرضنا لحادث وجُرحتُ وسالت دمائي إذن؟
أليس كل هذا لأجل أن نصل إلى المكتبة؟!
ودخلنا المكتبة.

كانت أبعادها إن تسعفني الذاكرة 2 في 3 أمتار لا أكثر، وأظنها كانت المكتبة العربية الوحيدة في الأهواز، والتي يبلغ عدد سكانها الملايين!
وعلى القارئ أن يتصور عمق الكارثة.

عند دخولنا وأنا في تلك الهيئة المخيفة، وثب الرجل الذي كان جالسا من مكانه وسأل في توجس:
ماذا تريدان؟!
أجبت بهدوء وإرهاق: نريد كتبا.
وقصيت عليه القصص بأكملها.
وقف الرجل البائع لبرهة ينظر إليّ بغرابة، ثم قال:
لا أصدق ما قصصت لولاك مضرج بدمائك أمامي!
ثم أردف وهو يوجهني صوب رفوف الكتب:
ما أشد اشتياقك إلى القراءة!
خذ ما شئت من الكتب ودون أي مقابل.
اشتريت أربعة كتب، وأهداني الرجل الكريم كتابا أو كتابين، ثم رجعنا.

عند الصباح أخذت من أمي مبلغا آخر بعد أن أخبرتها إني متوجه إلى المحكمة، وذهبت على مضض.
أغرمني القاضي 3000 ريال لعدم امتلاكي رخصة القيادة، ثم توجهت إلى المخفر آخذ الدراجة.
وجدت عجلتها الأمامية معوجة تماما، وأن الدراجة مدمرة، كلفني تصليحها 5000 ريال، لا أتذكر كيف دبرتها.

خشخاش و تجربه زبان مادری/ ماجد تمیمی

ﻭ ﺃﻋﺸﻖ ﻋﻤﺮﻱ ﻷﻧﻲ

ﺇﺫﺍ ﻣﺖّ ،

ﺃﺧﺠﻞ ﻣﻦ ﺩﻣﻊ ﺃﻣﻲ

از شرم اشک مادرم

اگر روزی بمیرم٬

به عمرم عشق می ورزم

«محمود درویش»

🔺خشخاش و تجربه زبان مادری🔻

🔸ماجد تمیمی

🔹بارها این روایت را از مادرم شنیده ام که در کودکی ام گریه های ممتدم به جز جوشاندن گیاه خشخاش و دادن چند قاشق از این جوشانده به من راه حل دیگری نداشت!! این یک درمان موروثی بود دقیقا مثل زبان مادری که با کشف زبان ها و تجربه ها و جهان های نو هنوز مثل نوش- خشخاش (دارو) عمل میکند!

🔹بعدها برای گریه های نامرئی من دیگر خشخاش اثر گذار نبود و تنها داروی تأثیر گذار که میتوانست ژوئیسانس* من باشد زبان عربی بود این زبان نه زبان مادری بلکه یک سره مادرم بود! مادری که مرا به دنیا آورد و شرم از مرگ به دلیل ترس دیدن اشک هایش را در جانم کاشت

🔹ژاک دریدا در کتابش به نام تفاوت و نوشتار وقتی از اهمیت آوا محوری در اندیشه غرب میگوید اشاره ایی به افلاطون میکند و توضیح می دهد که افلاطون تجربه نوشتن را چیزی شبیه فاراماکون میداند و فاراماکون به طور خلاصه یعنی همان وضعیت مخدر تک افتادن و سرخوشی و لذت از نوشتن و تنها ماندن ناشی از نوشتن و مطالعه است…

🔹دیگر برای من روشن است که از افلاطون تا کنون تنها داروی هر ملتی زبان آن ملت است زبانی که با نبودنش چیزی به جز مرگ در انتطارش نخواهد بود٬ زبانی که باید با آن فکر کرد و خوابید و عشق بازی کرد و سنت دست و پاگیرش را اصلاح کرد سنتی که مثل یک پدر و یک مرد٬ به مردسالاریش افتخار میکند

🔹بهترین زبان٬ زبان بی پدر است. پدری که باید به آن خیانت کرد…

 

🔸پی نوشت

 

ژوئیسانس: یک اصطلاح در نظریه راونکاو فرانسوی ژاک لکان به معنی تجربه همزمان درد و لذت است